ป้ายกำกับ: 6 ตุลา 2519

ในวาระครบรอบ 49 ปี 6 ตุลาคม 2519 เราชวนทุกคนมาทำความรู้จักถึงชื่อ ตัวตน รายละเอียดของผู้เสียชีวิต เพราะพวกเขาเหล่านี้มีชื่อ มีนามสกุล มีครอบครัว มีพ่อแม่พี่น้อง และพวกเขามีหน้าตา มาร่วมกันขับเรียกชื่อ ส่งต่อเรื่องราวของผู้เสียชีวิต คืนความเป็นปัจเจกชนให้เขามากที่สุดเท่าที่เราจะทำได้

หนังสือเล่มใหม่ของ ธงชัย วินิจจะกูล พาผู้อ่านเดินทางผ่าน ‘ความเงียบ’ ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมาว่าทำไม ‘ฝ่ายขวา’ ผู้ที่เป็น ‘ผู้กระทำ’ ในเหตุการณ์ ‘6 ตุลาฯ 19’ ไม่ได้ภาคภูมิใจ และไม่เคยภาคภูมิใจ แล้วทำไมฝ่าย ‘นักศึกษา’ ถึงต้องตกอยู่ในสถานะชะงักงัน ‘ลืมไม่ได้ จำไม่ลง’ มาโดยตลอด กระทั่งไม่กี่เดือนที่ผ่านมานี้ ที่การรับรู้ของสังคมต่อเหตุการณ์นี้เปลี่ยนไป ทำให้ธงชัยเพิ่มบทที่ 11 ลงไปในหนังสือเล่มนี้เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น

เดือนตุลาคมของทุกปี จะมีการจัดงานรำลึกถึงผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์ทางการเมืองที่เกิดขึ้นในเดือนนี้ แม้จะผ่านมา 40 กว่าปีแล้ว แต่ดูเหมือนความรุนแรงยังไม่สิ้นสุด เวทีเสวนาที่ มธ. หยิบยกเรื่องนี้มาพูดคุย มีทั้งความรุนแรงที่เห็นผ่านภาพเหตุการณ์ ความรุนแรงจากรัฐประหาร สถานการณ์ในสามจังหวัดชายแดนใต้ และความแตกต่างทางความคิดที่ส่งผลถึงชีวิตของใครหลายคน

ธนาพล อิ๋วสกุล บรรณาธิการบริหารสำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน หนึ่งในผู้ริเริ่มของโครงการ ‘บันทึก 6 ตุลา’ และหนึ่งในผู้พยายามจำลองบริบททางสังคม การเมือง วัฒนธรรมของเหตุการณ์ 6 ตุลา 2519 สะกดรอยประวัติศาสตร์กลับไปสู่เช้าวันนองเลือดวันนั้น ในโครงการ ‘พิพิธภัณฑ์ 6 ตุลา’

“เราเชื่อกันมาตลอด 40 ปีว่าคนที่ถูกแขวนคอมีแค่คนเดียว แต่ช่วงปี 2559 เราค้นพบเพิ่มว่า อาจจะมีอย่างน้อย 5 คน” นี่คือคำบอกเล่าของ รศ.ดร.พวงทอง ภวัครพันธุ์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหนึ่งในผู้ริเริ่มโครงการ ‘บันทึก 6 ตุลา’ การทำงานของกลุ่มนักวิจัยที่พยายามปะติดปะต่อเศษเสี้ยวความทรงจำของเหตุการณ์ในเช้าวันที่ 6 ตุลาฯ 2519 เพื่อให้สังคมไทยเลิกปิดหูปิดตา และหันมายอมรับความจริงพร้อมเรียนรู้บทเรียนจากความสูญเสียในครั้งนั้นเสียที

6 ตุลาไม่เพียงเป็นเรื่องของคนในอดีต หากยังมีผลกับคนในปัจจุบัน เราอาจไม่จำเป็นต้องเคยผ่านเหตุการณ์มาด้วย แต่ก็เลือกที่จะมองย้อนกลับไปได้ ตราบที่อดีตนั้นๆ สามารถนำมาตอบหรือตั้งคำถามต่อความเป็นปัจจุบันของตนเองได้