พู่กัน สี และพื้นที่ปลอดภัย เรื่องราวของ 21/3 Art Studio ศิลปะจากผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรม

21/3 Art Studio คือสตูดิโอที่มีชื่อมาจากตัวเลขการแบ่งตัวที่ผิดปกติของโครโมโซมคู่ที่ 21 จำนวน 3 แท่ง เป็นสตูดิโอศิลปะที่ก่อตั้งขึ้นสำหรับกลุ่มผู้ที่มีภาวะดาวน์ซินโดรมมาลงมือสร้างสรรค์ผลงานศิลปะในแบบของตัวเอง ก่อนหน้านี้สตูดิโอได้มีการเปิดรับผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรมรุ่นแรกเข้ามาเรียนวาดรูป ระบายสีตามความชอบ และเป็นเหมือนสถานที่ที่ให้ผู้ที่มีภาวะดาวน์ซินโดรมได้มาใช้ชีวิตและทำสิ่งต่างๆ ร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นการทำงานศิลปะหรือกิจกรรมในร้านคาเฟ่ก็ตาม

ล่าสุดวันที่ 28 มกราคม 2569 ทาง 21/3 Art Studio ได้กลับมาเปิดอีกครั้ง พร้อมต้อนรับนักเรียนหน้าใหม่ผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรมรุ่น 2 เข้ามาลองสร้างสรรค์ผลงานของตัวเอง เรียกได้ว่าการวาดรูปในวันนั้นอาจเป็นการจับพู่กันครั้งแรกในชีวิต

เปิ้ล-จาริณี เมธีกุล ผู้ก่อตั้ง 21/3 Art Studio เล่าว่า ในทุกๆ ผลงานของนักเรียนแต่ละคนจะมีสไตล์เป็นของตัวเอง ทุกผลงานล้วนมีความแตกต่างและเอกลักษณ์เฉพาะตัว จนสามารถบอกได้ทันทีว่าเป็นผลงานของใคร โดยไม่มีการเลียนแบบ เพราะทุกคนอยากยืนหยัดในสไตล์ของตัวเอง

“ถามว่าศิลปะช่วยพัฒนาการด้านไหน พี่ว่าความแรร์ของศิลปะก็คือ คนวาดรูปมีความต้องการจะบอกว่า ฉันวาดอะไร ฉันคิดอย่างไรฉันถึงวาด มันมีคนพูดว่า ศิลปะมันมีเสียง มันพูดได้ พี่ว่าอันนี้มันใช้กับสิ่งนี้ได้” เปิ้ลกล่าว

นอกจากกระบวนการสร้างสรรค์แล้ว สภาพแวดล้อมของการเรียนก็เป็นปัจจัยที่สำคัญมากเช่นเดียวกัน เปิ้ลเล่าว่า 21/3 Art Studio ทำทุกอย่างเพื่อช่วยอำนวยความสะดวกผู้เรียนในการวาดรูป ไม่ว่าจะเป็นอากาศเย็นๆ ในห้องแอร์ พื้นที่กว้างขวาง หรือแม้กระทั่งความเปรอะเปื้อนที่ไม่ได้เลอะเทอะแต่ยังดูสะอาด

เธอเล่าว่า ได้รับคำถามจากศิลปินชาวต่างชาติคนหนึ่งที่ถามว่า “เด็กๆ เหล่านี้ กลับไปบ้านแล้ววาดได้ไหม” คำตอบของเธอคือ ได้ ถ้าสภาพแวดล้อมเอื้ออำนวย พร้อมเน้นย้ำว่า “ถ้าคุณพ่อคุณแม่อยากจัดสิ่งแวดล้อมที่บ้าน ก็ทำเหมือนกับพี่ ทำให้มันเอื้ออำนวยต่อการวาดรูป แล้วประเด็นสำคัญคือ อย่าไปยุ่งกับเขา”

ซึ่งประโยคที่ว่า อย่าไปยุ่งกับเขา ไม่ได้หมายถึงให้คุณพ่อคุณแม่ละเลยลูกๆ แต่หมายถึง อย่าสอนพวกเขาว่าจะต้องวาดอย่างไร เปิ้ลอธิบายว่า ในกลุ่มเอกซ์ตราโครโมโซมนี้ เราไม่ได้หวังให้พวกเขาเป็นศิลปิน แต่เพียงแค่ให้พวกเขาได้ปลดปล่อยความเป็นตัวเองผ่านรูปวาดก็เท่านั้น

ด้าน สุชาติ โอวาทวรรณสกุล นายกสมาคมผู้ปกครองทางสติปัญญาแห่งประเทศไทย เล่าถึงการสนับสนุนโครงการนี้ว่า ต้องการให้ 21/3 Art Studio เป็นพื้นที่สำหรับผู้ปกครอง ที่เข้ามาแล้วรู้สึกว่าเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับลูกๆ ผู้ที่มีภาวะดาวน์ซินโดรม สามารถทำกิจกรรมร่วมกันได้อย่างเต็มที่

“พ่อแม่ส่วนใหญ่มักจะกลัว เวลาพาลูกไปเรียนที่ไหน เพราะเราไม่รู้เลยว่าเขาสอนยังไง บางที่ผู้ปกครองถูกห้ามเข้า แต่ที่นี่ผู้ปกครองต้องขึ้นไปเห็น ต้องมีส่วนร่วม ต้องมาช่วยกัน มาคุยกันแลกเปลี่ยนกัน”

“เราอยากให้พื้นที่ที่ทั้งปลอดภัยและพัฒนาทักษะ พัฒนาคุณภาพชีวิต พัฒนาความมั่นใจ ความเชื่อมั่นให้เด็กๆ และพ่อแม่ด้วย” สุชาติกล่าวทิ้งท้าย