ป้ายกำกับ: GrayScale

ปัจจุบัน อสส. มีจำนวนเพียง 1.3 หมื่นคน เทียบกับคนในกรุงเทพฯ รวมประชากรแฝงกว่า 10 ล้านคน ย่อมห่างไกลจากคำว่าเพียงพอ ในจำนวนนี้ ผู้ที่ทำหน้าที่ Caregiver ยิ่งมีน้อยลงไปอีก ชวนให้ตั้งคำถามว่าแล้วจะแก้ปัญหานี้อย่างไร?

แต่ ‘วิกฤตศรัทธาวงการสงฆ์’ หลังเกิดสารพัดข่าวฉาวในช่วงหลายปีหลัง ส่งผลกระทบรุนแรงต่อวัดที่พยายามทำบทบาทนั้น เพราะยอดเงินบริจาคลดลงอย่างน่าใจหาย กระทั่งวัดหนองกระดูกเนื้อ จังหวัดนครสวรรค์ ที่เป็นต้นแบบ ยังต้องกลับมาทบทวนการทำงาน จนตัวเจ้าอาวาสถึงกับยอมรับว่า “เคยคิดจะเลิกทำ” เพราะกลัวว่า จากการทำความดีจะกลายเป็นโทษไป ศาสนสถานปรับตัวให้ไปต่ออย่างไร ในบทบาทของ Caregiver

การเผชิญหน้ากับความสูญเสีย การจากลา จาก ‘ความตาย’ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นประจำกับบุคลากรทางการแพทย์ ผู้ทำหน้าที่ดูแลผู้สูงอายุ (Caregiver) โดยเฉพาะคนที่อยู่ในส่วนของการรักษาแบบประคำประคอง หรือ Palliative Care

เมื่อจำนวนผู้สูงอายุในสังคมไทยเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ความต้องการบุคลากรที่ทำหน้าที่ดูแลผู้สูงอายุก็เพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย

อาชีพนักบริบาลชุมชนยังคงมีความเสี่ยงในเรื่องของความยั่งยืนในการจ้างงาน เพราะปัจจุบันการจ้างงานของนักบริบาลชุมชนส่วนใหญ่ของประเทศนี้คงเป็นรูปแบบ ‘สัญญารายปี’ จึงทำให้พวกเขายังขาดความมั่นคงในการทำงานดูแลผู้ป่วยชุมชนต่างๆ

ในช่วง 10 ปีหลัง เราเริ่มเห็นการบริการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยตามบ้าน (Home Care) เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ส่วนหนึ่งเพื่อเข้ามาช่วยแบ่งเบาภาระของสมาชิกในครอบครัว โดยเฉพาะลูกหลานที่ต้องออกไปทำงานนอกบ้าน การเติบโตขึ้นของธุรกิจซึ่งสอดคล้องกับวิถีชีวิตของผู้คนในยุคใหม่ ทำให้ศูนย์วิจัยหลายแห่งเคยยกให้เป็น ‘ธุรกิจที่น่าจับตามอง’

ปฏิเสธไม่ได้ว่า การมีอยู่ของนักบริบาลชุมชนที่คอยช่วยดูแล คัดกรองความเสี่ยงให้กับผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียงในแต่ละหมู่บ้าน ถือเป็นงานที่มีความสำคัญต่อระบบสาธารณสุข เพราะนอกจากจะเป็นหน่วยคัดกรองไม่ให้คนไข้เข้าไปแออัดในโรงพยาบาลแล้ว นักบริบาลชุมชนยังเป็นหนึ่งในหน่วยสาธารณสุขที่มีความใกล้ชิดกับคนไข้มากที่สุด เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินหรือต้องการความช่วยเหลือ นักบริบาลชุมชนจะเข้าไปหาผู้ป่วยได้ทันท่วงที

การดูแลผู้สูงอายุจากคนในครอบครัว เป็นงานที่ไม่มีรายได้ ไม่มีวันหยุด ต้องทำตลอดเวลา บางครั้งยังทำให้ขาดรายได้ ขาดสังคม และแทบไม่มีเวลาดูแลตัวเอง เราอยากจะให้กำลังใจเหล่า Caregiver และหวังว่า ระบบต่างๆ ที่มาโอบอุ้มพวกเขาจะได้รับการปรับปรุงให้ดีขึ้น

เมื่อเราหลีกเลี่ยงความชราไม่ได้ บทความนี้จะพาทุกคนไปดูวิธีการของ Caregiver ผ่านการส่องการใช้ชีวิตและการดูแลผู้สูงอายุตามแบบฉบับของปุย เผื่อว่าจะเป็นแบบอย่างให้ใครหลายๆ คนได้ รวมไปถึงการสะท้อนปัญหาและอุปสรรคของบทบาทนี้ ที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของผู้ดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งจำเป็นต้องพึ่งพาการขับเคลื่อนและการพัฒนาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

แม้ ‘สังคมสูงวัย’ ถูกมองว่าเป็นวิกฤต แต่หากพิจารณาลักษณะเฉพาะของเมืองเชียงใหม่ เมื่อมองอีกที สิ่งนี้อาจเป็น ‘โอกาส’

‘สามล้อลำพูน’ นอกจากจะเป็นเอกลักษณ์ประจำจังหวัด เป็นขนส่งสาธารณะระหว่างข้อต่อต่างๆ ของเมืองลำพูนแล้ว ยังกลายเป็นสิ่งที่แสดงถึงสังคมผู้สูงอายุได้เป็นอย่างดี

คุยกับนายแพทย์เก่งพงศ์ ตั้งอรุณสันติ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลผู้สูงอายุและศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูเฌ้อสเซอรี่โฮม (Chersery Home) เพื่อหาคำตอบถึงโอกาสและอนาคตของธุรกิจ Nursing Home