ในวาระครบรอบ 35 ปี Terminator 2: Judgment Day (1991) หวนกลับมาฉายในโรงภาพยนตร์บ้านเราอีกครั้ง ซึ่งถือเป็นหนึ่งในหนังที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดเรื่องหนึ่งของ เจมส์ แคเมอรอน (James Cameron) ทั้งจะว่าไปแล้ว มันยังทำเงินและกวาดคำวิจารณ์แง่บวกได้มากกว่าภาคแรกอย่าง The Terminator (1984) ซึ่งแคเมอรอนก็กำกับ
อย่างที่เราหลายคนรู้กัน โดยธีมหลักแล้ว หนังตระกูล Terminator (หรือชื่อไทยคือ ‘ฅนเหล็ก’) เล่าเรื่องโลกในอนาคตที่มนุษย์และหุ่นยนต์ห้ำหั่นกัน เพื่อจะทำลายมนุษยชาติให้สิ้นซาก ฝั่งเครื่องจักรจึงส่งหุ่นยนต์สังหาร (อาร์โนลด์ ชวาร์เซเน็กเกอร์) กลับมาออกล่า จอห์น คอนเนอร์ (เอ็ดเวิร์ด เฟอร์ลอง) ชายหนุ่มที่ในอนาคตจะกลายเป็นผู้นำของกองทัพมนุษย์ โดยการสังหารเขาเสียตั้งแต่ยังอยู่ในครรภ์ของ ซาราห์ คอนเนอร์ (ลินดา แฮมิลตัน) หญิงสาวธรรมดาสามัญคนหนึ่งในลอส แองเจลิสที่รอดตายจากการออกล่าของหุ่นยนต์สังหารมาได้อย่างหวุดหวิด พร้อมตั้งครรภ์เด็กชายคนหนึ่งซึ่งเธอตั้งชื่อทีหลังว่า จอห์น คอนเนอร์
และ Terminator 2 สร้างเรื่องราวหลังจากนั้น จอห์นเป็นเด็กชายหัวขบถ เขาต้องระเห็จไปอยู่กับพ่อแม่บุญธรรมเพราะซาราห์ถูกจับเข้าโรงพยาบาลจิตเวช เนื่องจากเธอเอาแต่กรีดร้องว่าจะมีหุ่นยนต์ในอนาคตกลับมาสังหารเธอกับลูกอีก
แต่เรื่องที่เธอยังไม่รู้คือ จอห์น ลูกชายของเธอในอนาคตส่งหุ่นยนต์กลับมาปกป้องตัวเขาเองในอดีต รวมถึงปกป้องตัวเธอด้วย โดยที่อีกด้าน เหล่าเครื่องจักรก็ส่งหุ่นสังหารรุ่นใหม่ในนาม T-1000 (โรเบิร์ต แพทริก) มาออกล่าเธอและลูกชายด้วย
หนังทำเงินถล่มทลายไปที่ 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 1.70 หมื่นล้านบาท) จากทุนสร้างราว 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 3,393 ล้านบาท) และในเวลาต่อมาก็กลายเป็นแฟรนไชส์หนังใหญ่ยักษ์ของสตูดิโอฮอลลีวูด และมีหนังในเครืองอกตามมาอีกเป็นพรวน
อย่างไรก็ดี ต้นกำเนิดของ Terminator 2 เริ่มขึ้นด้วยการพยายามสานต่อความสำเร็จของภาคแรก ที่ตั้งใจจะทำให้เป็นหนังสแลชเชอร์-แอ็กชันทุนต่ำ ทว่าก็ทำเงินไปกว่า 78 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 2,647 ล้านบาท) จากทุนสร้างเพียง 6 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 203 ล้านบาท) โดยแคเมอรอนมีเวลาปั้นบทราว 6 สัปดาห์เท่านั้น เดิมทีเขาตั้งใจจะให้หุ่น T-800 ซึ่งรับบทโดยชวาร์เซเน็กเกอร์ เดินทางมาจากอนาคต 2 ตัว ตัวหนึ่งมาเพื่อสังหารจอห์น อีกตัวมาเพื่อปกป้องเขา
แต่แคเมอรอนคิดว่าไอเดียนี้ออกจะน่าเบื่อเกินไปสำหรับภาคต่อ และนั่นจึงเป็นที่มาของ T-1000 สุดยอดหุ่นสังหารล้ำยุคที่มีลักษณะเป็นโลหะเหลว รูปร่างใกล้เคียงกับมนุษย์ทั่วไป ซึ่งให้ภาพขัดแย้งกันกับร่างใหญ่โตของ T-800
หนังทำเงินมหาศาลในสัปดาห์แรกที่เปิดตัว และนับเป็นอีกหนึ่งบทบาทที่หลายคนจดจำของกลุ่มนักแสดงหลัก ไม่ว่าจะชวาร์เซเน็กเกอร์ แฮมิลตัน เฟอร์ลอง หรือแพทริก “ตอนผมดูหนังครั้งแรกกับกลุ่มผู้ชม คนตื่นเต้นกันมากตอนเห็นฉากที่อาร์โนลด์เดินลงมาจากบาร์ไปขึ้นรถมอเตอร์ไซค์” แคเมอรอนบอก
“ผมยังนึกอยู่เลยว่า ทำไมคนชอบฉากนี้กันล่ะ หรือเพราะพวกเขารู้ว่าไอ้หมอนี่มันสุดจะเจ๋ง เป็นหุ่นสังหารที่โคตรเท่ที่สุดในโลก ถ้าพวกเขาเข้าใจสิ่งนี้ตั้งแต่ 3 นาทีแรกของหนังได้ ไอ้ความโกลาหลต่างๆ ที่ตามมาหลังจากนี้ก็ไม่น่าต้องเป็นห่วงแล้วมั้ง ตอนนั้นแหละที่ผมรู้แล้วว่า หนังมันไปรอดแน่นอน”
หนังอีกเรื่องที่ออกฉายในปีเดียวกันและกวาดรายได้ไปมหาศาลจนถือเป็นหนึ่งในหนังทำเงินแถวหน้าของปีไล่เลี่ยกับ Terminator 2 คือ The Silence of the Lambs (1991) โดย โจนาธาน เดมมี (Jonathan Demme) ที่ทำเงินไปกว่า 272 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 9,225 ล้านบาท) จากทุนสร้าง 19 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 644 ล้านบาท) และคว้าออสการ์กลับบ้าน 5 สาขา รวมทั้งสาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม กำกับยอดเยี่ยม ไปจนถึงนักแสดงนำชายและนำหญิงยอดเยี่ยม
แคลริซ สตาร์ลิง (โจดี ฟอสเตอร์) เจ้าหน้าที่ฝึกหัด FBI พยายามทุ่มกำลังทำงานสุดความสามารถเพื่อไล่จับฆาตกรต่อเนื่องในชื่อ บัฟฟาโล บิลล์ ซึ่งมักจับหญิงสาวไปแล้วถลกหนัง ทว่าเธอกับเพื่อนร่วมงานก็ไม่อาจเข้าใกล้หรือทำความเข้าใจพฤติกรรมของเป้าหมายได้
เพื่อให้แผนการลุล่วง เธอจึงได้รับมอบหมายให้ไปสัมภาษณ์ ฮันนิบาล เล็กเตอร์ (แอนโทนี ฮ็อปกินส์) อดีตจิตแพทย์ที่เป็นฆาตกรต่อเนื่อง และถูกจับคุมขังด้วยข้อหาฆาตกรรมกับกินเนื้อมนุษย์ โดยมีเป้าหมายเพื่อทำความเข้าใจความซับซ้อนของจิตใจฆาตกร
มองเผินๆ แล้ว ฮันนิบาลให้ความร่วมมือกับแคลริซอย่างดี เขาตอบคำถามอย่างสุภาพ บ่อยครั้งถามคำถามเธอกลับ และไม่ว่าแคลริซจะรู้ตัวหรือไม่ ฮันนิบาลก็ล่วงรู้ความเปราะบางในวัยเด็กของเธอในที่สุด
หนังดัดแปลงมาจากนิยายปี 1988 ของ โทมัส แฮร์ริส (Thomas Harris) และสตูดิโอก็วุ่นวายอยู่กับการหาคนมากำกับ โดยตอนแรกพวกเขาตั้งใจจะให้ จีน แฮกแมน (Gene Hackman) ทั้งกำกับและนำแสดงเอง แต่ก็ติดเงื่อนไขเรื่องทุนสร้างและการแบ่งเงินระหว่างแฮกแมนกับสตูดิโอ (รวมทั้งลูกๆ ของแฮกแมนที่อยากให้เขาเพลาๆ กับการทำหนังที่ว่าด้วยความรุนแรงบ้าง) สตูดิโอจึงพยายามทาบทาม สตีเวน สปีลเบิร์ก (Steven Spielberg) ให้มากำกับ ทว่าคนที่ลงนามจะทำหนังให้เป็นคนแรกคือเดมมี ที่สนใจเรื่องราวทันทีหลังจากอ่านนิยายจบ
“สำหรับผม มันเล่าเรื่องของผู้หญิงคนหนึ่ง และนี่แหละที่ผมว่าน่าสนใจที่สุด” เดมมีบอก “โดยส่วนตัวแล้ว ผมไม่ได้สนใจจะทำหนังว่าด้วยความรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหนังที่เต็มไปด้วยความรุนแรงต่อผู้หญิง นี่เป็นแค่ฉากหลังของเรื่องเท่านั้น แต่ใจกลางจริงๆ แล้ว มันพูดถึงตัวละครหลักที่เป็นผู้หญิงซึ่งกำลังดิ้นรนต่อสู้สุดกำลังเพื่อเอาตัวรอดจากทุกอย่าง และนี่แหละที่ดึงดูดผมมากๆ
“เราเลยพยายามเล่าเรื่องผ่านสายตาของเจ้าหน้าที่สตาร์ลิงให้ได้มากที่สุด เพื่อดึงให้คนดูเข้าใจและรู้สึกร่วมกับเธอ และเห็นอกเห็นใจเธอน่ะ” 
ฟากหนังยุโรปที่ออกฉายในปี 1991 และได้รับคำวิจารณ์แง่บวกอย่างล้นหลามคือ The Double Life of Véronique (1991) ซึ่งส่ง คริสซ์ตอฟ เคียสลอฟสกี (Krzysztof Kieślowski) เข้าชิงรางวัลปาล์มทองคำจากเทศกาลหนังเมืองคานส์ ขณะที่ อิแรน ยาคอบ (Irène Jacob) คว้ารางวัลนักแสดงหญิงยอดเยี่ยมจากเวทีเดียวกัน
หนังเล่าถึงเด็กสาว 2 คนที่ชื่อ เวโรนิกา (รับบทโดยยาคอบทั้งคู่) แต่เธอไม่ได้อยู่ที่เดียวกัน เวโรนิกาหนึ่งคือเด็กสาวช่างฝันชาวโปแลนด์ ในโลกอันเคว้งคว้างเดียวดายของเธอ บ่อยครั้งเธอรู้สึกราวกับว่าเธอไม่ได้อยู่เพียงลำพังบนโลกใบนี้ และมีใครอีกคนหนึ่งเฝ้ารอพบเธอเช่นกัน
ชีวิตของเวโรนิกาเปลี่ยนไปเมื่อเธอเดินผ่านจัตุรัสในเมืองกรากุฟ และเหลือบไปเห็นกลุ่มนักท่องเที่ยวบนรถทัวร์คันใหญ่ หนึ่งในนั้นคือเวโรนิกา เด็กสาวชาวฝรั่งเศสผู้เปี่ยมเสน่ห์ที่มีหน้าตาเหมือนเธอทุกกระเบียดนิ้ว และนั่นคือการทาบทันกันเพียงครั้งเดียวของเด็กสาวทั้งสอง ก่อนจะแยกย้ายไปใช้ชีวิต เมื่อเวโรนิกาชาวโปแลนด์เสียชีวิตลง ความเคว้งคว้างเจ็บปวดในใจก็ปรากฏขึ้นในเนื้อตัวของเวโรนิกาชาวฝรั่งเศสอย่างที่ไม่อาจอธิบายได้
The Double Life of Véronique ได้รับการพิจารณาว่าเป็นหนึ่งในภาพยนตร์ที่ฉายภาพยุโรปหลังสงครามสิ้นสุดลงได้อย่างน่าสนใจมากที่สุดเรื่องหนึ่งในแง่ของการมีบาดแผลร่วม โดยเฉพาะประเทศที่ถูกกระทำอย่างรุนแรงเช่นโปแลนด์ และมหาอำนาจที่ครั้งหนึ่งเคยไร้อำนาจในสงครามอย่างฝรั่งเศส ตลอดจนถูกอ่านว่าเป็นหนังที่ฉายภาพความตายของระบอบคอมมิวนิสต์ในโปแลนด์ผ่านความตายของตัวละครเวโรนิกาในกรากุฟ 
ฟากภาพยนตร์จากโลกตะวันออกก็น่าสนใจไม่น้อย เพราะหนังสุดอื้อฉาวอย่าง 964 Pinocchio (1991) ออกฉายในปีนั้น และทำเอาคนดูอ้วกแตกอ้วกแตนกลับบ้านเป็นว่าเล่น และแม้ชื่อหนังจะน่ารัก โดยหยิบยืมมาจากตัวละครหุ่นไม้ในวรรณกรรมคลาสสิก ทว่าเรื่องราวของมันกลับพูดถึงหุ่นเซ็กซ์ที่จู๋ไม่แข็ง (เอ่อ…)
หนังกำกับโดย โชจิน ฟุคุอิ (Shozin Fukui) เจ้าพ่อหนังไซเบอร์พังก์แห่งอุตสาหกรรมหนังญี่ปุ่น เล่าเรื่องหุ่นยนต์ที่เป็นทาสบำเรอเซ็กซ์ ปัญหาคือเจ้าหุ่นกระป๋องตัวหนึ่งที่ชื่อ พิน็อกคิโอ (ฮาจิ ซูซูกิ) กลับจู๋ไม่แข็ง เจ้านายของมันเลยทิ้งมันไว้ข้างถนน มันจึงออกเดินทางร่อนเร่ไปเรื่อยจนเจอกับ ฮิมิโกะ (ออนจัง) หญิงสาวไร้บ้านคนหนึ่งที่ความทรงจำขาดหาย ผู้ที่พยายามสอนพิน็อกคิโอให้พูด กระทั่งมันเริ่มตอบโต้และดูจะมีหัวจิตหัวใจขึ้นมา
เรื่องเริ่มชวนเหวอเมื่อเธอจูบกับพิน็อกคิโอ และร่างของมันก็สำลักเอาทั้งเลือด หนอง และอ้วกออกมาเต็มร่างเธอไปหมด มิหนำซ้ำ ความทรงจำของฮิมิโกะก็กลับมาด้วย ทำให้เธอวิ่งไปอ้วกไปทั้งทาง แต่ถ้านี่ยังฟังดูไม่สุดขีดคลั่งพอ บริษัทต้นทางของหุ่นยนต์ทาสเซ็กซ์ยังส่งคนมาล่าพิน็อกคิโอ ซึ่งนำไปสู่ฉากชวน ‘อี๋แหวะ’ อีกสารพัด
ฟุคุอิทำหนังเรื่องนี้ในยุคที่คนทำหนังอิสระกำลังเติบโตในญี่ปุ่น รวมทั้งการมาถึงของบรรยากาศแบบโพสต์พังก์ก็กำลังได้รับความนิยมใต้ดิน คนหนุ่มสาวมากมายถ่ายหนังด้วยกล้องขาวดำ และบันทึกบรรยากาศความเสื่อมโทรมของตัวเมืองญี่ปุ่นไว้ ฟุคุอิเองก็เช่นกัน โดยเขาได้อิทธิพลมาจากหนังเฮอร์เรอร์สุดสยองของ แซม เรมี (Sam Raimi) เรื่อง The Evil Dead (1981)
“ผมประทับใจมากเลยที่พวกเขาประดิษฐ์กล้องกันสั่นขึ้นมาเอง เพราะไม่มีเงินไปซื้อสเตดิแคมน่ะ” เขาว่า และเดินหน้าทำหนังสไตล์ทุนต่ำ ด้วยการใช้วีลแชร์จากโรงพยาบาล (เพราะทีมงานคนหนึ่งเคยเป็นพยาบาลมาก่อน) มาเป็นที่วางกล้อง แล้วลากเป็นฉากแทร็กกิงช็อต รวมทั้งเอากล่องราเมนและโซบะมาดัดแปลงเป็นดอลลีสำหรับงานกล้อง แต่ปัญหาจริงๆ คือการถ่ายทำฉากเลือดและอาเจียนที่ทีมงานต้องตะบี้ตะบันทำความสะอาดกันแทบสำลัก
อย่างไรก็ดี 964 Pinocchio เป็นอีกหนึ่งหนังคัลต์ที่พูดถึงความล่มสลายของสังคมญี่ปุ่นไม่มากก็น้อย และสำรวจประเด็นนี้ผ่านหุ่นยนต์ที่ไร้ประสิทธิภาพ กับผู้คนที่หมกมุ่นในการหาที่ทางระบายความใคร่ ไม่ว่าจะผ่านเซ็กซ์หรือความรุนแรงตลอดทั้งเรื่อง
Tags: People Also Watch, The Double Life of Véronique, Terminator 2, The Silence of the Lambs, 964 Pinocchio, ชวาร์เซเน็กเกอร์, หนังไซเบอร์พังก์, ฮันนิบาล เล็กเตอร์, ภาพยนตร์




