‘Wellness Economy’ โอกาสของประเทศไทย จากสายตานักวิทย์สาวดาวโคเปน

13 พฤศจิกายน 2569

หลายๆ คนคงได้ยินและเห็นคำว่า Wellness Economy (เศรษฐกิจสุขภาพ) ผ่านบทสัมภาษณ์ บทวิเคราะห์จากหลากหลายแหล่ง แต่ชินนี่ยังไม่เห็นการมองเรื่องนี้ผ่านสายตานักวิทยาศาสตร์ 

ในฐานะนักวิทย์สาวดาวโคเปน ชินนี่ขอมองโอกาสประเทศไทยกับ Wellness Economy ผ่านมุมมองนักวิทย์บ้าง

ช่วงกลางเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา งาน Wellness ระดับโลกอย่าง ‘Global Wellness Summit 2026’ จัดขึ้นที่จังหวัดภูเก็ต ประเทศไทย ยิ่งตอกย้ำโอกาสของไทยในการเป็น Wellness Hub ของโลก 

และในงานนี้ ชินนี่ได้มีโอกาสเป็นที่ปรึกษาเรื่องเมนูกาลาดินเนอร์ เพื่อนำเสนออาหารไทยแบบมีวิทยาศาสตร์ Wellness รองรับ

อาหารไทยมีวัตถุดิบหลากหลายที่เป็น Longevity Cuisine ได้ แต่ในมุมมองชินนี่ อาหารไทยยังขาด Storytelling (การเล่าเรื่อง) การนำเสนอที่เป็นภาษาสากลทั้งในแง่ Longevity และ Wellness ที่มีวิทยาศาสตร์รองรับในแบบที่ตะโกนออกมาเหมือน Longevity Cuisine อย่าง Mediterranean Diet

ยกตัวอย่างเช่น มะเขือเทศ หนึ่งในวัตถุดิบหลักสำหรับอาหารเมดิเตอร์เรเนียน มีงานวิจัยมากมาย ตั้งแต่สารต้านอนุมูลอิสระ ไลโคปีน (Lycopene) ในมะเขือเทศ ไปจนถึงประสิทธิภาพการดูดซึมที่ดีขึ้น ถ้าผ่านความร้อนแบบที่ชาวเมดิเตอร์เรเนียนใช้มะเขือเทศในการปรุงอาหารตามวัฒนธรรมของเขา เพราะมะเขือเทศเพียงอย่างเดียวก็มี Storytelling ที่รวบจบทั้งวิทยาศาสตร์ การปรุงอาหาร และวัฒนธรรม เรื่องเล่าแบบ Longevity ของมะเขือเทศจึงปรากฏอยู่ในกลุ่มหนังสือขายดีเกี่ยวกับ Wellness มากมายทั่วโลก

ชินนี่คิดว่าอาหารไทยต้องมี Storytelling ที่ดีกว่านี้ อาหารไทยต้องไม่เพียงอร่อย แต่ต้องอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ จึงจะเป็น Longevity Cuisine ระดับโลกได้

อาจเริ่มจากงานวิจัยที่เกี่ยวกับ Longevity ของวัตถุดิบไทยซึ่งมีอยู่แล้ว แต่คงต้องทำต่อไปให้มากกว่าเดิม ทั้งในเชิงลึก ทั้งในเรื่องกลไก ความเข้มข้น การดูดซึม เพื่อให้มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์อ้างอิงมากยิ่งขึ้น

เราควรเล่าเรื่องอาหารไทยแบบดึงส่วนประกอบสำคัญที่มีวิทยาศาสตร์รองรับ เชื่อมโยงวัฒนธรรมและนำเสนอในภาษาสากลแบบ Wellness และ Longevity เช่น วัตถุดิบในอาหารไทยแบบนี้จะส่งเสริมกลไกแห่งความชรา (Hallmarks of Aging) ตัวใดได้บ้าง

ยกตัวอย่างสารสกัดขมิ้น (Curcumin) ในขมิ้นชัน ที่ต้านการอักเสบ ซึ่งคือหนึ่งใน Hallmarks of Aging การดูดซึมสารสกัดขมิ้นจะดีขึ้นถ้ากินกับพริกไทยดำและไขมัน หรือแกงใต้ต่างๆ ที่มีทั้งขมิ้นและปลา ยังมีพริกไทยดำในเครื่องแกง และไขมันจากปลา

จริงๆ แล้ว อาหารไทยมีผักหลากหลายชนิด แทนที่จะเล่าแค่ช่วยเรื่องการขับถ่าย แต่เปลี่ยนมาเล่าว่าผักไทยเหล่านี้มี Prebiotics ที่เป็นอาหารของ Probiotics หลายสายพันธุ์ในลำไส้ ดังนั้นผักไทยช่วยบำรุง Gut Microbiome (กลุ่มของจุลินทรีย์ขนาดเล็กจำนวนมหาศาล) ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่ง Hallmarks of Aging 

นอกจากนี้ อาหารไทยก็มีศักยภาพสูงมากในการเป็น Functional Food หรืออาหารที่มีฟังก์ชันเฉพาะ

ในปี 2050 มีงานวิจัยคาดการณ์ว่า อาจมีผู้ใหญ่ครึ่งโลกอยู่ในภาวะอ้วน เราอาจมีคนจำนวนมากในอนาคตที่ต้องอยู่กับการใช้ปากกาลดน้ำหนัก หรือยาประเภท GLP-1 ถ้าเรามีเมนูอาหารไทยที่ตอบโจทย์สำหรับคนเหล่านี้ มีอาหารที่เฉพาะเจาะจงและเหมาะสมกับการลดน้ำหนัก ลดไขมันเป็นหลัก ไม่ใช่โปรตีนก็คงดีไม่น้อย

Wellness Economy ด้านอาหารเสริม ก็เป็นโอกาสของไทยเช่นกัน 

ประเทศไทยนำเข้า Probiotics เป็นจำนวนมากในแต่ละปี เพราะสุขภาพลำไส้ก็คือสุขภาพของเรา เรามีความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity) สูงมาก ซึ่งเป็นจุดแข็งของไทยมาโดยตลอด จึงเกิดคำถามว่า ทำไมเราไม่เลี้ยงและสกัด Probiotics จากอาหารไทยเอง ไม่ใช่แค่ผลิตใช้ แต่น่าจะส่งออกได้ด้วย ซึ่งล่าสุดนักวิทย์จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) สกัด Probiotics จากจิ้นส้มได้ 

และไม่ใช่แค่ Probiotics เท่านั้น เราควรต้องทำวิจัยมากขึ้นและลึกขึ้น เราอาจค้นพบสารใหม่ๆ เปปไทด์ (Peptide) ตัวใหม่ๆ ซึ่งเป็นสารแห่ง Wellness หรือเป็นยาแบบปากกาลดน้ำหนัก ที่มีจุดเริ่มต้นมาจากงานวิจัยน้ำลายกิ้งก่า ซึ่งนั่นคือประโยชน์ของการมีความหลากหลายทางชีวภาพ

อีกตัวอย่างหนึ่งคือ ลูทีน (Lutein) ที่พบได้ในดอกดาวเรือง ซึ่งช่วยบำรุงสายตา ก็กำลังเป็นอีกหนึ่งอาหารเสริมสาย Wellness รวมถึงผงขมิ้นชันด้วย แต่การที่ประเทศไทยจะขายสิ่งเหล่านี้ในระดับโลกได้ เราจำเป็นต้องมีการเกษตรแม่นยำ (Precision Agriculture) เพื่อให้ปลูกพืชในแบบที่แม่นยำถึงขั้นที่ได้สารออกฤทธิ์ในความเข้มข้นและความบริสุทธิ์เป็นมาตรฐานในทุกๆ ครั้งของการผลิต

การออกกำลังกายและ Active Lifestyle ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยใน Wellness Economy ในทาง Longevity การออกกำลังกายควรมุ่งเป้าทั้ง 3 อย่างคือ ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ (Strength) ความทนทานของหัวใจ (Cardio) และความยืดหยุ่น (Flexibility)

Active Economy (เศรษฐกิจการออกกำลังกาย) อย่างการสร้างกล้ามเนื้อ หรือการออกกำลังกายในรูปแบบ HYROX ขณะที่กลุ่มคาร์ดิโอก็มีงานวิ่งต่างๆ ขณะที่การออกกำลังกายที่เน้นความยืดหยุ่นก็มีโยคะหรือพิลาทิส ทั้ง 3 อย่างที่กล่าวมา ประเทศไทยสามารถเป็นพื้นที่จัดงานได้ดีเยี่ยม แต่ไทยไม่ใช่ต้นฉบับของสิ่งเหล่านั้น

จริงๆ ประเทศไทยก็มีการเทรนกล้ามเนื้อเป็นของตัวเอง และทั้งโลกรู้จัก นั่นคือ ‘มวยไทย’

ชินนี่คิดว่า มวยไทยน่าจะเป็น Wellness Economy อย่างหนึ่งของประเทศไทยได้ แต่ต้องมีงานวิจัยและ Storytelling การเทรนกล้ามเนื้อในแบบ Longevity ให้ได้ 

ถ้าทำได้ มันไม่ใช่แค่รายได้จากการสอนมวยไทย แต่ต่อยอดไปสู่การจำหน่ายเสื้อผ้า เครื่องประดับต่างๆ เหมือนที่โยคะทำสำเร็จ ตลอดจนการจัดอีเวนต์และการแข่งขันขนาดใหญ่แบบ HYROX

การนอนและการจัดการความเครียด ก็สำคัญเช่นกันสำหรับ Wellness Economy เทรนด์การท่องเที่ยวกำลังเปลี่ยนมาสู่ความเป็น Wellness มากขึ้น คนยอมจ่ายเงินไม่ว่าจะแพงเท่าไรให้กับโรงแรมที่พวกเขาได้นอนหลับลึก (Deep Sleep) และได้ผ่อนคลายความเครียด 

ชินนี่มองว่าประเทศไทยมีโอกาสสูงมากที่จะเป็น Wellness Destination เนื่องจากไทยมีโรงแรมที่พรีเมียมในเรื่อง Wellness จำนวนมาก และเป็นที่รู้จักมากขึ้น โดยเฉพาะหลังจากการฉายภาพโรงแรม Wellness ใน White Lotus Season 3 ที่ถ่ายทำในประเทศไทย 

ถ้าจะเพิ่มความน่าสนใจด้าน Wellness ให้โรงแรมพรีเมียมในประเทศไทย ชินนี่คิดว่าจำเป็นต้องเพิ่มวิทยาศาสตร์ Wellness เข้าไป

ตัวอย่างเช่น ใช้วิทยาศาสตร์ Wellness ในเรื่องเสียง กลิ่น อุณหภูมิ และภูมิทัศน์รอบๆ โรงแรม โดยเฉพาะแสงในห้องและอุณหภูมิบนเตียง เช่น เตียงปรับอุณหภูมิอัตโนมัติตามร่างกายผู้นอน และปรับข้างใดข้างหนึ่งได้ เพราะบางครั้งคู่นอนคนใดคนหนึ่งอาจต้องการอุณหภูมิที่ต่ำกว่าหรือสูงกว่า  

มากกว่าแค่โรงแรม Wellness ประเทศไทยมีความสามารถที่จะเป็น Wellness Residence ได้ เพราะสาย Wellness ไม่ได้มองหาแค่ Wellness Resort แต่ยังมองหา Wellness แบบครบวงจร ทั้งที่พัก สภาพแวดล้อม และ Wellness Hospital หรือคลินิก ที่ตรวจร่างกายและตัวบ่งชี้ (Markers) ในทาง Wellness ได้ 

สาย Wellness โดยมากเน้นการป้องกัน ไม่ใช่การรักษา ดังนั้นการตรวจหาตัวบ่งชี้ที่บ่งบอกสถานะทางสุขภาพจึงจำเป็นอย่างยิ่ง และไม่ได้ตรวจแค่ตัวบ่งชี้ในเลือด แต่ตรวจไปถึงระดับ DNA 

ไทยมีโครงการถอดรหัสจีโนมคนไทย (Genomics Thailand) โดย จีโนม (Genome) หมายถึง รหัส DNA ทั้งหมดในสิ่งมีชีวิต นักวิทย์ไทยถอดรหัสจีโนมคนไทยมากกว่า 5 หมื่นจีโนม ประเทศไทยมี Supercomputer ชื่อว่า ลันตา (LANTA) พร้อมรองรับงานวิจัยเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลจีโนมจำนวนมาก แสดงให้เห็นว่าเรามีองค์ความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับโรคและสถานะทางสุขภาพในระดับ DNA มากขึ้นเรื่อยๆ

ในอนาคตเราอาจนำเอาการตรวจ Wellness ล้ำๆ จากความรู้ของเรา ไปใช้ใน Wellness Resort เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้รับประสบการณ์ Wellness แบบครบวงจร

การจะเป็น Wellness Residence ได้ สภาพแวดล้อมรอบๆ ต้อง Wellness ด้วย ไม่ว่าจะเป็นทางเดินที่ต้องเดินได้และน่าเดิน การจราจรที่ไม่ติดขัด อากาศที่ไม่เป็นพิษ 

ชินนี่มองไกลกว่านั้น ขอเปรียบเทียบกับปารีส ซึ่งเป็น Fashion Hub ของโลก ไม่ใช่ทุกคนในปารีสจะแต่งตัวดี หรือเกาะติดแฟชั่นคอลเลกชันใหม่ล่าสุดตลอดเวลา แต่ภาพลักษณ์ปารีสในสายตาชาวโลก อย่างไรก็คือเมืองหลวงแห่งแฟชั่น  

การที่ประเทศไทยจะเป็น Wellness Hub ของโลก ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนในไทยต้องมีสุขภาพ Wellness ดีเยี่ยม แต่การมีผู้ใหญ่เกือบครึ่งประเทศอยู่ในภาวะอ้วน คงไม่ใช่ภาพลักษณ์ที่ดีสำหรับการเป็น Wellness Residence

Mindfulness (การฝึกสมาธิ) อีกหนึ่งกิจกรรมที่สาย Wellness ไม่พลาด คนไทยเรียนเรื่องการหายใจ การนั่งสมาธิ ตั้งแต่เป็นนักเรียน ดังนั้นประเทศไทยมีจุดแข็งมากในการทำ Wellness Economy ผ่านการทำสมาธิ

แต่สิ่งที่ประเทศไทยต้องพัฒนาเพิ่มเติม คือการสร้างงานวิจัยเกี่ยวกับคลื่นสมอง และผลกระทบจากการนั่งสมาธิมากกว่านี้ รวมถึงการออกแบบรูปแบบการนั่งสมาธิเพื่อแก้ปัญหาด้านจิตใจต่างๆ เช่น การผ่อนคลายความเครียด การบรรเทาอาการซึมเศร้า (Depression) การลดความวิตกกังวล (Anxiety) หรือแม้กระทั่งการนั่งสมาธิเพื่อเพิ่มการจดจ่อ (Focus) เสริมประสิทธิภาพในการทำงาน 

ถ้าวิทยาศาสตร์การกีฬาเทรนทุกเส้นใยกล้ามเนื้อได้ แล้วทำไมวิทยาศาสตร์การหายใจ วิทยาศาสตร์การนั่งสมาธิ จะเทรนสมองและการส่งสัญญาณผ่านเซลล์ในสมองไม่ได้

ปัจจัยสุดท้ายและสำคัญมากสำหรับ Wellness คือความสัมพันธ์ที่ดี ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ในครอบครัว หรือความสัมพันธ์ในคอมมูนิตี้ ซึ่งประเทศไทยมีจุดแข็งด้านนี้เช่นกัน

ชินนี่คิดว่า ถ้าประเทศไทยลงทุนและโฟกัสกับวิทยาศาสตร์อย่างจริงจังและต่อเนื่อง บวกกับความพร้อมเป็นคอมมูนิตี้ที่มอบความสัมพันธ์อันดี หรือความอบอุ่นแบบไทย ประเทศของเราจะมีโอกาสอย่างสูงยิ่งในฐานะหนึ่งใน World Leader ด้าน Wellness Economy