เปิดลิสต์หนัง-ซีรีส์ขึ้นหิ้ง ที่ประกอบสร้าง 3 ผู้สร้าง ซีรีส์ ‘ทนายปีศาจ’

กลายเป็นที่พูดถึงอย่างต่อเนื่องสำหรับซีรีส์ ‘ทนายปีศาจ’ (The Evil Lawyer) ซีรีส์ดราม่าสัญชาติไทยสุดดุเดือดบน Netflix ผลงานที่ชวนผู้ชมไปสำรวจทุกเฉดสีเทาในระบบยุติธรรม ผ่านเกมการชิงไหวพริบและฉากหักเหลี่ยมเฉือนคมในห้องพิจารณาคดี จนทะยานติดชาร์ตอันดับโลกได้

ทว่าเบื้องหลังความเฉียบคมและมิติตัวละครที่ดำดิ่งขนาดนี้ คงไม่อาจเกิดขึ้นได้เลย หากขาดสารตั้งต้นทางความคิดของ 3 ผู้สร้างอย่าง ไก่-ณฐพล บุญประกอบ (ผู้กำกับ), แซม-จักริน เทพวงค์ (ผู้กำกับร่วมและเขียนบทร่วม) และซัน-ทรงพล จันทรสม (ผู้อำนวยการสร้าง)

The Momentum ถือโอกาสชวนพวกเขามาร่วมเปิดเผยตัวตนและจิตวิญญาณหลังกล้อง ผ่านคำถามสำคัญที่ว่า ภาพยนตร์หรือซีรีส์ใดที่ประกอบสร้างตัวตน หรือเป็นหมุดหมายสำคัญในใจพวกเขาเหล่านี้

ไก่-ณฐพล บุญประกอบ

It Was Just an Accident (2025), Jafar Panahi  

“ถ้าให้ตอบในบริบทตอนนี้ว่ามีหนังเรื่องไหนที่ถ้าบอกแล้ว น่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้คนที่ทำงานสร้างสรรค์รู้สึกมีกำลังใจ หรือรู้สึกว่าน่าทำ ผมว่ามันคือหนังของ จาฟาร์ ปานาฮี (Jafar Panahi) เรื่อง It Was Just an Accident”

ปานาฮีเป็นคนทำหนังชาวอิหร่านที่โดนรัฐบาลแบน จับขังไว้ที่บ้าน (House Arrest) และโดนกดดันอย่างหนักหน่วง เพราะทำหนังที่ท้าทายบรรทัดฐานหรือรัฐบาลอยู่ตลอดเวลา แต่แม้ว่าจะโดนแบนห้ามทำหนังในประเทศแล้ว เขายังคงทำหนังต่อไป 

“เรื่องย่อของหนังเรื่องนี้มันเป็นกลุ่มคนที่บังเอิญมาเจอกับทหารที่เคยซ้อมทรมานกลุ่มคนประท้วงเหล่านี้ แล้วพวกนี้ก็จับไอ้ทหารคนนี้มาไว้ในรถตู้ แล้วถกกันว่าจะเอายังไงกับไอ้นี่ดี ไอ้นี่ไม่รู้ว่ามันคือทหารที่เคยทรมานเราจริงไหม นู่นนี่นั่น ซึ่งมันเป็นหนังการเมืองมาก

“เขาทำหนังโดยการเอากล้องมาอยู่ในรถตู้ถ่ายเหตุการณ์ การบริหารจัดการกองของเขาคือ ถ่ายยังไงก็ได้ไม่ให้รัฐบาลมาแบน ถ่ายยังไงก็ได้ไม่ให้ตำรวจมาจับ ด้วยงบประมาณและเงื่อนไขการทำงานที่จำกัดมากๆ แต่ด้วยบทและการกำกับ ผมว่ามันสุดยอดมาก

“สิ่งนี้เป็นแรงบันดาลใจให้ผมมาก เพราะคุณทำงานภายใต้ข้อจำกัดทั้งเรื่องทุน ความปลอดภัย และวิธีการฉาย แต่ก็ยังสามารถผลิตงานที่สุดยอดออกมาได้ครับ”

It Was Just an Accident คือภาพยนตร์การเมือง-ระทึกขวัญปี 2025 ที่ปานาฮีสร้างขึ้นหลังได้รับอิสรภาพจากเรือนจำในปี 2023 โดยหยิบประสบการณ์การถูกคุมขัง และบาดแผลจากรัฐเผด็จการมาขยายเป็นเรื่องของอดีตนักโทษการเมืองกลุ่มหนึ่ง ที่บังเอิญพบชายคนหนึ่งซึ่งพวกเขาสงสัยว่า อาจเป็นอดีตผู้คุมที่เคยทรมานตนเองในเรือนจำ 

ภาพยนตร์พาผู้ชมเข้าไปเผชิญหน้ากับเส้นแบ่งที่พร่าเลือนระหว่างความยุติธรรม การแก้แค้น ความทรงจำ กับบาดแผลที่ไม่มีวันหาย ก่อนที่ภาพยนตร์เรื่องนี้จะกลายเป็นหนึ่งในงานสำคัญของปานาฮี ด้วยการคว้ารางวัลปาล์มทองคำจากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ปี 2025

ก่อนหน้านี้ ช่วงต้นปีที่ผ่านมา ปานาฮีเดินทางไปยังสหรัฐอเมริกาเพื่อโปรโมตภาพยนตร์ในช่วงการมอบรางวัลออสการ์ และล่าสุดเดินทางกลับไปยังบ้านเกิดที่อิหร่านเป็นที่เรียบร้อย โดยยังมีโทษจำคุก 1 ปี จากการลงชื่อในจดหมายเปิดผนึกเพื่อประท้วงการปราบปรามผู้ชุมนุมอย่างรุนแรงรออยู่

This Is Not a Film (2011), Jafar Panahi

ณฐพลแถมอีกเรื่องคือ ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง This Is Not a Film จากจาฟาร์คนเดิม

This Is Not a Film คือสารคดีปี 2011 ที่ปานาฮีทำร่วมกับ มอจตาบา เมียร์ตาห์มาสบ์ (Mojtaba Mirtahmasb) ระหว่างถูกกักบริเวณในบ้าน และถูกสั่งห้ามทำภาพยนตร์เป็นเวลา 20 ปี

ตัวหนังบันทึกชีวิตประจำวันของปานาฮีในอพาร์ตเมนต์ที่เตหะราน ทั้งการคุยกับทนาย การไตร่ตรองถึงชะตากรรมของตัวเอง และการ ‘เล่า’ บทภาพยนตร์ที่เขาไม่ได้รับอนุญาตให้สร้าง โดยใช้พื้นที่เล็กๆ ภายในห้องแทนกองถ่ายและฉากสมมติ จนหนังกลายเป็นทั้งบันทึกส่วนตัวว่าด้วยองค์ประกอบของภาพยนตร์ และการต่อต้านอำนาจรัฐด้วยวิธีเรียบง่ายแต่ทรงพลัง

ผู้กำกับ ‘ทนายปีศาจ’ เล่าว่า เรื่องนี้เกิดขึ้นจากบทหนังเรื่องหนึ่งที่เขียนออกมาแล้วแต่โดนแบน และยังถูกรัฐบาลสั่งห้ามทำหนังยาวนาน 

“สิ่งที่เขาทำคือการซ้อมบทหนัง ชวนเพื่อนมาคุยไดอะล็อกซ้อมบทกัน เอาเทปมากั้นบนพื้น สมมติว่าเป็นฉากบ้านในหนังนะ คือหนังสารคดีนี้ชื่อ This Is Not a Film แต่เนื้อหาข้างในพูดถึงบทที่เขาเขียนแล้วโดนแบน

“เขาผลิตงานที่ยอดเยี่ยมออกมาผ่านความครีเอทีฟที่ยอดเยี่ยม เพราะฉะนั้นพวกเราก็สามารถทำได้ครับ ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหนก็ตาม ไม่ว่าคุณจะเจอเงื่อนไขที่ยากลำบากแค่ไหน ถ้าคุณมีใจอยากทำ แล้วก็ให้เวลา โฟกัสกับมัน คุณจะผลิตงานที่ดีออกมาได้”

แซม-จักริน เทพวงค์

Breaking Bad (2008-2013), Vince Gilligan

แซม จักรินเลือกซีรีส์ดราม่า-อาชญากรรม ว่าด้วยเรื่องราวของ วอลเตอร์ ไวต์ (Walter White) ครูวิชาเคมีระดับมัธยมปลาย ผู้เผชิญวิกฤตหลังได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปอดระยะลุกลาม ท่ามกลางสถานะทางการเงินของครอบครัวที่กำลังขัดสน ด้วยความกดดันทางเศรษฐกิจ และความต้องการหาเงินทุนสำรองให้แก่ครอบครัวก่อนที่ตนเองจะเสียชีวิต ไวต์ตัดสินใจใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญทางเคมีขั้นสูงเข้าสู่แวดวงอาชญากรรม โดยร่วมมือกับ เจสซี พิงก์แมน (Jesse Pinkman) อดีตลูกศิษย์ เพื่อผลิตและลักลอบจำหน่ายยาเสพติด

ทว่าการถลำลึกในโลกใต้ดิน และการต้องหักเหลี่ยมกับขบวนการค้ายาเจ้าถิ่น หล่อหลอมให้ครูสอนเคมีผู้รักครอบครัวค่อยๆ สละทิ้งจริยธรรมส่วนตน และแปรสภาพสู่การเป็นราชายาเสพติดผู้ทรงอิทธิพลและเหี้ยมโหดภายใต้ชื่อ ไฮเซนเบิร์ก (Heisenberg) ในที่สุด 

“มันจะมีซีนที่ตัวละครต้องตัดสินใจปล่อยให้อีกตัวหนึ่งตาย เพื่อที่จะรักษาชีวิตอีกคนไว้ ผมจำได้ว่ามันค่อนข้างทรงพลังมาก

“มันไม่เคยมีซีรีส์หรือหนังเรื่องไหนที่ทำให้ดวงตาบางอย่างในจิตใจเราเปิดออกได้ขนาดนี้

“สิ่งที่มันเปิดคือความรู้สึกที่ว่า เราก็เอาใจช่วยตัวละครนะ แต่ทำไมมันถึงทำแบบนี้ล่ะ แต่ถ้าเป็นเราล่ะ เราจะทำหรือเปล่า อ้าว ถ้าเราทำ แปลว่าเราเป็นคนแย่หรือนี่ มันมีความรู้สึกที่ทำให้เราได้มองลึกเข้าไปในจิตใจและตัวตนของตัวเองมากขึ้น”

ซัน-ทรงพล จันทรสม

15 ค่ำ เดือน 11 (2002), จิระ มะลิกุล

ซันเลือกภาพยนตร์เรื่องแรกที่กำกับโดย เก้ง-จิระ มะลิกุล อดีตผู้กำกับโฆษณาและผู้กำกับมิวสิกวิดีโอ ที่หันมากำกับภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นเรื่องแรกเมื่อ 24 ปีก่อน

15 ค่ำ เดือน 11 พาผู้ชมไปสำรวจเส้นแบ่งบางๆ ระหว่าง ‘ความจริง’ กับ ‘ความเชื่อ’ ของชีวิตผู้คนริมฝั่งโขง ที่เฝ้าคอยปรากฏการณ์บั้งไฟพญานาค เป็นภาพยนตร์ไทยสุดคลาสสิกที่อยู่ในดวงใจใครหลายคน

“ผมชอบ 15 ค่ำ เดือน 11 ด้วยความที่บริบทมันมีความไทย มันเลยเชื่อมโยงกับเราได้ง่ายมาก แล้วพอดูหนังเรื่องนี้จบ มันทิ้งมวลความรู้สึกหลายๆ อย่างเอาไว้ในใจ ทั้งเรื่องของความเชื่อ ความศรัทธา คือบางทีมันเป็นความรู้สึกที่พูดออกมาไม่ได้ด้วยซ้ำ

“แล้วพอวันหนึ่งเราได้เข้ามาทำงานตรงนี้ ได้ไปเจอพี่เก้ง และได้ร่วมทำงานกับเขาจริงๆ เลยยิ่งรู้สึกว่าหนังเรื่องนี้มีผลและส่งอิทธิพลต่อชีวิตของผมเหมือนกัน”