“สุข…อย่าไปเล่าให้ใครฟัง เศร้า…อย่าไปพูดให้ใครได้ยิน”
“ถ้าถามว่ารักมันคืออะไร หน้าตามันเป็นยังไง…”
เนื้อเพลงข้างบนอาจเคยผ่านหูใครหลายคน หรือบางคนก็ร้องตามได้อัตโนมัติ นี่คือเพลงที่สร้างมาจาก AI หรือจากโปรแกรม ‘SUNO’ ตลอดจนแอปพลิเคชันอื่นๆ ที่ช่วยรังสรรค์เพลงฮิตผ่านความฉลาดล้ำของปัญญาประดิษฐ์ เพียงแค่เข้าไปในหน้าเว็บแล้วใส่ประโยคอะไรก็ได้เพื่อสร้างเป็นเนื้อเพลง พร้อมระบุว่าจะเป็นเพลงแนวไหน จังหวะเท่าไร แล้วกด Generate ก็จะได้ออกมาเป็นเพลงหลายเวอร์ชันให้เลือก อีกทั้งยังคิดภาพปกเพลงให้เสร็จสรรพ พร้อมอัปโหลดลงโซเชียลฯ
โดยเพลงความยาว 3 นาที อาจใช้เวลาสร้างเพียงแค่นาทีเดียวเท่านั้น
ความง่ายดายและรวดเร็วระดับนี้ จึงไม่แปลกที่เพลงจาก AI จะเกลื่อนเต็มโซเชียลฯ เพราะใครก็สามารถสถาปนาตัวเองเป็นศิลปินได้ โดยเพลงจาก AI ไม่ว่าจะเป็นเพลงภาษาต่างประเทศ หรือเพลงภาษาไทย เข้าสู่โซเชียลฯ มาสักระยะแล้ว และเริ่มระบาดหนักขึ้นเมื่อคนไทยรู้ว่าการสร้างเพลงจาก AI ไม่ยากเลยสักนิด
โดยเพลงยอดนิยมใน TikTok อย่างเช่น สุขอย่าไปเล่าเศร้าอย่าไปพูด-เพชร พฤษภา ฉันมันก็ดีได้แค่นี้-MrSad17 ถ้าถามว่ารักมันคืออะไร-NEW DAY PROJECT ถ้าพรุ่งนี้…ไม่มีฉัน-Moodtune แผ่นดินไทย-โจ๊ะ1977 แค่พักสักวัน-NJoinPlay สุดทางรึยัง-ลาบก้อยแก๊ง ฯลฯ หลายเพลงก็มียอดฟังไม่ธรรมดา บางเพลงสูงถึงหลาย 10 ล้านวิว
สิ่งนี้สะท้อนว่ามีคนจำนวนไม่น้อยในสังคมที่ชื่นชอบเพลงเหล่านี้ บางคนอาจฟังไม่ออกว่าเป็นเพลง AI อย่างไรก็ตาม หลายคนรู้ แต่ยังยกให้เป็นเพลงโปรดอยู่ดี และในขณะที่บางกลุ่มพากันแบนเพลงจาก AI แต่ก็ยังมีหลายกลุ่มพร้อมสนับสนุนและยกย่องบทเพลงเหล่านี้
เมื่อเพลงปลอม อาจมอบสุนทรียภาพจริง
บรรดาเพลง AI ภาษาไทยที่มีอยู่เกลื่อนโซเชียลฯ มีทั้งแนวป็อปสไตล์คนรุ่นใหม่ และแนวเพื่อชีวิตเนื้อหาโดนใจรุ่นใหญ่ ในช่วงนี้จึงมีคอนเทนต์หนึ่งใน TikTok ที่บรรดาคนรุ่นใหม่ออกมาทำคลิปเล่าว่า พ่อแม่หรือผู้ใหญ่ที่บ้านชอบฟังเพลง AI มาก โดยที่ไม่รู้ว่าศิลปินเจ้าของเสียงร้องไม่มีตัวตนอยู่จริงบนโลกใบนี้
ทั้งนี้ มีหลายคนเข้ามาแสดงความคิดเห็นว่า ไม่ใช่แค่คน Gen X ที่ฟังไม่ออก เพราะแม้แต่คนรุ่นใหม่ที่เติบโตมากับ AI ก็แยกแยะไม่ได้ว่า เพลงไหนคนร้องจริง เพลงไหนมาจากปัญญาประดิษฐ์ เพราะหากคนทำตั้งใจใส่คำสั่งว่า “ขอเสียงร้องที่เหมือนนักร้องตัวจริง” หรือระบุชื่อศิลปินลงไป เช่น “เอาเสียงร้องแบบ เบิร์ด ธงไชย” แค่นี้ก็ได้เพลง AI ที่สร้างความสับสนให้กับคนฟังได้แล้ว
ในคราวแรกหลายคนฟังไม่ออก แต่เมื่อรู้ข้อมูลว่าเป็นเพลง AI ก็เลิกฟังและไม่สนับสนุนอีก แต่นี่กลับก็ไม่ใช่ปัญหาสำหรับหลายคน เพราะแม้คนร้องจะไม่มีตัวตนจริง ก็ยังฟังและสนับสนุนศิลปิน AI ทำให้เกิดคำถามว่าเพลง AI มีดีอย่างไร แล้วเสียงร้องแปร่งๆ สร้างสุนทรียภาพได้จริงหรือ
คำตอบคือ เป็นความจริงที่เพลง AI สร้างสุนทรียภาพให้คนได้ โดยได้รับการยืนยันจากความคิดเห็นใน TikTok ที่กล่าวชื่นชมเพลง AI เช่น “ต่อไปศิลปินตกงานเพราะ AI ทำถึงกว่า”
หรือ “คนแต่งเพลงแต่ให้ AI ร้อง คนเก่งมาก แต่งได้อารมณ์ แค่เนื้อหาดี คนร้องหรือ AI ร้องมันก็ลงตัวหมด” และ “คนแต่งโคตรสุดยอด แต่งให้ AI ถ่ายทอดออกมาอีกที ทีแรกเข้าใจผิดคิดว่า AI แต่งเองทั้งหมด แต่พอมารู้ว่าคนแต่ง ทีงี้ก็มีหวังว่า สักวันคนแต่งจะขึ้นมาร้องจริงสักครั้ง”
ทั้งนี้ เบื้องหลังของเพลง AI ที่ทำให้คนชอบ อาจแบ่งกว้างๆ ได้เป็น 3 ส่วน คือ เนื้อร้อง เสียงร้อง และทำนองเพลง ในส่วนของเนื้อร้อง ก็ขึ้นอยู่กับว่าคนพรอมต์ AI อยากสื่อสารเรื่องอะไร หลายคนอาจหยิบบทกลอน ร้อยแก้ว คำคมบนโซเชียลฯ หรือแม้กระทั่งประโยคยอดฮิตตามยุคสมัยมาประกอบเป็นเนื้อเพลง ส่วนจะคล้องจองหรือไม่ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่เมื่อประโยคเหล่านี้มาผนวกกับเสียงร้องสุดเนี้ยบของศิลปิน AI ซึ่งเป็นโทนเสียงเดียวกับศิลปินชื่อดังที่คุ้นเคย กับท่วงทำนองเพลงที่คุ้นหู จึงไม่แปลกที่ผลงานไฟนอลของเพลง AI แมสได้ไม่ยาก เพราะละม้ายคล้ายกับเพลงดังที่มีอยู่แล้วก่อนหน้านี้ เอาเพลงที่ประสบความสำเร็จกว่าหลายร้อยเพลงมาปะติดปะต่อกัน
สรุปโดยง่ายคือ AI ไม่ได้สร้างสรรค์สิ่งใหม่ที่ถูกใจมนุษย์ แต่มันกำลังดึงเอาความชื่นชอบของมวลมนุษยชาติมาตอกย้ำและเอาอกเอาใจมนุษย์อีกครั้งหนึ่ง
เมื่อคำว่า ‘ดนตรีไม่มีผิด ไม่มีถูก’ สร้างความชอบธรรมให้เพลง AI
มนุษย์นับล้านในโลกมีรสนิยมการฟังเพลงที่แตกต่างกันอยู่แล้ว ความชอบในดนตรีเป็นเรื่องปัจเจกบุคคล และคงไม่แปลกนัก หากมีใครยอมรับตามตรงว่าชอบเพลง AI หรือเสียงร้องสไตล์นี้
โดย คริสโตเฟอร์ ดับบลิว. ไวต์ (Christopher W. White) ผู้เขียนงานวิจัย Music’s AI Problem, AI’s Music Problem ระบุว่า
“ดนตรีไม่มีทางผิด แต่บางทีมันควรจะเป็นมนุษย์ เพลง AI ไม่ได้แสดงออกถึงอารมณ์ความรู้สึก ไม่ได้กระตุ้นให้ผู้ฟังมีส่วนร่วมทางอารมณ์ ไม่ได้ส่งเสริมความสัมพันธ์ทางสังคม ประสบการณ์การฟังเพลง AI ไม่ได้ดึงให้คนเข้าใจความหมายและอารมณ์เพลง”
นอกจากนี้เขายังเสริมว่า ผู้คนอาจยอมรับเพลง AI ได้ง่ายกว่าศิลปะ AI แขนงอื่นๆ อย่างภาพวาดหรือบทความ เนื่องจากผลงานศิลปะหรือบทความมีข้อกำหนดว่าแบบไหนผิด และข้อมูลไหนไม่มีอยู่จริง แต่สำหรับดนตรีมันไม่ใช่ข้อเท็จจริง ไม่สามารถพิสูจน์ว่ามีจุดที่ ‘ไม่ถูกต้อง’ ไม่มีคำตอบตายตัวว่าต้องเป็นคอร์ดหรือทำนองแบบไหน และด้วยความที่ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าดนตรีนั้นผิด เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้การใช้ AI สร้างสรรค์ดนตรีง่ายกว่าสื่อ
“สถานการณ์สมมติก็คือ หากคุณให้ AI อย่าง ChatGPT ช่วยเขียนเอกสารทางกฎหมาย มันอาจใส่ข้อมูลคดีที่ผิดเพี้ยนหรือไม่มีอยู่จริง แต่สำหรับดนตรีมันจะเป็นอะไรก็ได้ ถ้าบอตเขียนดนตรีที่มีเสียงเพี้ยนหรือเครื่องดนตรีไม่ถูกต้อง มันก็ยังสามารถใช้เป็นดนตรีได้ นี่คือเหตุผลที่ฉันคิดว่า ในไม่ช้าพวกเราจะได้เห็นดนตรีที่สร้างโดย AI จำนวนมากถูกนำไปใช้ในเพลงโฆษณา เพลงประกอบพอดแคสต์ คลาสออกกำลังกาย และอื่นๆ” ไวต์ระบุ
เมื่อมีคนเจนเพลง AI มีคนฟัง มีคนชอบ หลายคนอาจสงสัยว่าแล้วปัญหาคืออะไร คำตอบของคำถามนี้อยู่ในความคิดเห็นที่ว่า “ศิลปินจะตกงาน” เป็นความเข้าใจที่ทำให้หลายคนเลือกแบนเพลง AI แต่แม้ผู้ฟังจะให้ความเห็นอกเห็นใจศิลปิน แต่ค่ายเพลงระดับโลกกลับมองตรงกันข้าม โดยสำนักข่าว The Guardian ได้สัมภาษณ์บุคลากรในอุตสาหกรรมดนตรี ซึ่งพวกเขากลับบอกว่า AI อาจให้ประโยชน์บางอย่างกับศิลปิน หนึ่งในนั้นคือ เกรกอร์ ไพรเออร์ (Gregor Pryor) หุ้นส่วนผู้จัดการของบริษัทกฎหมาย Reed Smith
“โดยธรรมชาติแล้ว AI เป็นการลอกเลียนแบบและไม่สามารถสร้างดนตรีใหม่ได้ นักลงทุนบางคนที่ผมได้พูดคุยด้วยบอกว่า มันเป็นผลดีต่อศิลปิน เพราะดนตรีที่ได้รับการยืนยันว่าสร้างโดยมนุษย์จะมีมูลค่าสูงกว่า” ไพรเออร์กล่าว
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่คนส่วนใหญ่กังวลมากที่สุดคือ เรื่องลิขสิทธิ์ของงานสร้างสรรค์ เนื่องจากเป็นที่รู้กันดีว่า AI ดึงเอาไอเดียมนุษย์ที่เผยแพร่แล้วมาทำใหม่ อย่างที่ไพรเออร์ก็ได้เน้นย้ำคำว่า ‘ลอกเลียนแบบ’ ฉะนั้นหลายคนจึงไม่อาจสนับสนุนเพลง AI ได้ แต่สุดท้ายแล้วผู้ฟังจะคิดเห็นอย่างไรกับเพลง AI ก็เป็นเรื่องส่วนบุคคล
อ้างอิง:
– Christopher W. White; Music’s AI Problem, AI’s Music Problem. Journal of the American Musicological Society 1 December 2025; 78 (3): 856–883. doi: https://doi.org/10.1525/jams.2025.78.3.856
Tags: เพลง AI, เพลงเอไอ, SUNO, Gen AI, AI, เพลง, เอไอ, Entertainment
