ชินนี่ชวนตั้งคำถาม เราชงตัวเองให้อ้วน หรือเมืองช่วยชงให้เราอ้วนกันแน่

เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2569 ชินนี่-รศ.ดร.พิมพ์ลภัส ลี้กิจเจริญผล อาจารย์และนักวิจัยด้านระบาดวิทยาระดับโมเลกุล จาก Technical University of Denmark หนึ่งในสปีกเกอร์งานครบรอบ 10 ปี ‘Decade of The Momentum: Our Next City’ ร่วมเสวนาใน Session 1: Panel Discussion ‘กรุงเทพฯ เมืองที่เทพไม่ได้สร้าง’ ในหัวข้อ ‘Health and the City’ ณ Club Siam Glowfish ชั้น 11 อาคาร Siam Patumwan House โดยชี้ให้เห็นว่า สุขภาพของคนเมืองไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกของปัจเจกเท่านั้น แต่ยังขึ้นอยู่กับโครงสร้างและการออกแบบเมืองด้วย

ชินนี่ชวนตั้งคำถามกับวลี ‘ปีชงคนอ้วน’ ซึ่งกลายเป็นไวรัลที่โทษปัจเจกว่าทำให้ตัวเองอ้วน ทั้งที่ความจริงอาจต้องถามกลับว่า เราชงตัวเองให้อ้วน หรือเมืองกำลังชงให้เราอ้วนกันแน่

เพราะรอบตัวมีแต่อาหารที่อุดมไปด้วยแป้งและน้ำตาล ขณะที่อาหารสุขภาพมักมีราคาสูง การเข้าถึงอาหารที่ดีจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับเงินเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีเวลาด้วย และยิ่งมีรายได้น้อย ก็ยิ่งมีข้อจำกัดด้านเวลาและทางเลือก

เช่นเดียวกับระบบขนส่งสาธารณะ หากมีคุณภาพดีและราคาเข้าถึงได้ ก็จะช่วยให้คนรายได้น้อยเดินทางได้สะดวกขึ้น ขณะเดียวกันเมืองต้องเดินได้และน่าเดินสำหรับทุกคน เพราะเมืองที่บังคับให้ผู้คนต้องนั่งอยู่ตลอดเวลา ย่อมเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพ

“ความเครียดและความเหงาเป็นเรื่องจริง แต่ Suffering เป็น Optional”

ชินนี่ชี้ว่า หากผู้คนขาดทั้งทางเลือกที่เข้าถึงได้ (Availability) ความสามารถในการจ่าย (Affordability) และความรู้ (Knowledge) เราอาจต้องกลับมาถามว่า พวกเขาเลือกเองจริงหรือไม่ที่จะอ้วนหรือมีสุขภาพที่แย่ลง เพราะเมืองมีส่วนสำคัญในการสร้างเงื่อนไขเหล่านี้

“จริงๆ เราไม่ได้ติดหวานตั้งแต่เด็ก แต่เริ่มจากน้ำตาลล้นตลาดในปี 2504 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เราติดหวานกันทั้งประเทศ ถ้ารัฐมีส่วนที่ทำให้เราติดหวานได้ รัฐก็ต้องทำให้เราเลิกติดหวานได้”

ท้ายที่สุด หากประเทศไทยต้องการก้าวสู่การเป็น Global Wellness Hub ต้องเริ่มจากการทำให้คนในประเทศมีสุขภาพดีด้วย เพราะเมืองที่ดีไม่ใช่เมืองที่เพียงเปิดโอกาสให้คนดูแลตัวเอง แต่ต้องเป็นเมืองที่ทำให้ทุกคนเข้าถึงสุขภาพที่ดีได้อย่างเท่าเทียม