นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เราได้มาดูการแสดงในห้องสตูดิโอชั้น 4 ที่หอศิลป์ฯ (BACC) ซึ่งครั้งนี้ห้องได้แปรเปลี่ยนเป็นพื้นที่แสดงกลางห้องที่มีนักแสดงสแตนด์บายอยู่ด้านใน รายล้อมด้วยเก้าอี้ Bean Bags โดยรอบ สัมผัสได้ถึงการต้อนรับการมาถึงของผู้ชม และความเป็นกันเอง

‘ขออย่าให้…เธอกล่าว’ (from The Manifestations of the No-Country) สร้างสรรค์โดย สุกัญญา เพี้ยนศรี จิวะพันธุ์ชัย, กันยรัตน์ ยิ่งสุวรรณชัย, ปฏิพล (มิสโอ๊ต), ปาลิตา สกุลชัยวานิช และณิชา บูรณะสัมฤทธิ์ โดยละครเวทีเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งในโครงการศิลปะการแสดง ครั้งที่ 15 ของหอศิลปกรุงเทพฯ ที่ว่าด้วยการใช้ร่างกายและการเคลื่อนไหวในการสำรวจและสื่อสารเรื่องความเป็นหญิง ทั้งตัวตน ความทรงจำ กระทั่งสิ่งที่สังคมกำหนดและควบคุมมาเสมอ

นักแสดงทั้ง 3 คนล้วนเป็นผู้หญิงที่แตกต่างกันทั้งร่างกายและเรื่องราว ทั้งหญิงสาวที่ผ่านการเป็นแม่ หญิงข้ามเพศ และหญิงที่ป่วยเป็นโรคมะเร็ง ผ่านการรักษาด้วยการรับยาที่กดฮอร์โมนเพศหญิง

สิ่งที่ทั้งสามทำ คือการสำรวจตัวเองผ่านการเคลื่อนไหวร่างกาย ทั้งการเต้น การใช้ร่างกายในการทำกิจกรรมต่างๆ ที่ผู้หญิงมักถูกคาดหวังให้ทำ ผ่านการสังเกตงานศิลปะ รวมถึงการแลกเปลี่ยนประวัติของกันและกัน ซึ่งก็เป็นหนึ่งในวิธีการสำรวจตัวเองผ่านเรื่องราวของคนอื่นๆ

มีบทสนทนาบางช่วงที่เรารู้สึกเชื่อมโยง อย่างเช่นการตรวจภายในที่เราเคยเจอประสบการณ์ที่ไม่ดีเท่าไร เลยพาลหวาดเสียวไปด้วยตอนเห็นภาพฉาย แม้จะมีป้ายเตือนไว้แล้วก็ตาม

หรือแม้กระทั่งบางเรื่องที่เราไม่เคยตั้งคำถามกับมัน มีส่วนหนึ่งของบทสนทนาที่เราประทับใจคือเรื่องหน้าอก เราได้ฟังทั้งเรื่องการเปลี่ยนแปลงของร่างกายเมื่อมีลูก การที่หน้าอกแปรสภาพเป็นแหล่งน้ำนมให้กับเด็ก การใช้ชีวิตของสาวข้ามเพศหลังทำหน้าอก และนั่นได้ทิ้งรอยแผลเป็นไว้บนร่างกายของเธอ จนถึงผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ต้องผ่าตัดเต้านมออกเพื่อรักษาชีวิต

ในโลกชายเป็นใหญ่ เรื่องหน้าอกหน้าใจดูจะเป็นปัญหาเสียเหลือเกิน ไม่ว่าจะขนาด รูปทรง มีอยู่หรือไม่มี จนบางครั้งมันถูกจำกัดให้เปรียบเสมือนตัวแทนความเป็นหญิงไปเสียอย่างนั้น แต่บทสนทนาเหล่านั้นมันชวนให้เราคิดว่า ไม่ว่าหน้าอกของพวกเราจะเป็นอย่างไร มันก็ไม่ได้ทำให้ความเป็นหญิงของพวกเราเปลี่ยนแปลงหรือลดลง

การได้รับชมประสบการณ์ที่ค่อนข้างส่วนตัวในระยะเวลา 2 ชั่วโมง ก็เป็นเรื่องที่เพลิดเพลินดี เราค้นพบว่า เราคงไม่ได้มีโอกาสได้ฟังหรือชมอะไรแบบนี้บ่อยๆ ทั้งเรื่องประสบการณ์ที่เฉพาะเจาะจง หรือการที่ไม่ได้มีพื้นที่ปลอดภัยมากพอให้เราพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน ซึ่งก็เป็นเรื่องที่ยังคงต้องสู้ต้องสร้างกันต่อไป

“ทำตัวตามสบาย” คือสิ่งนักแสดงบอกผู้ชมก่อนเริ่ม แม้สุดท้ายจะปวดเมื่อยนิดหน่อยตามสภาพ แต่ระหว่างทางก็รู้สึกได้ถึงความโอบรับ และการเป็นพื้นที่ปลอดภัยของผู้หญิงตลอดการแสดง เรารู้สึกเหมือนได้เป็นหนึ่งในผู้สังเกตการณ์และสำรวจตัวเองไปด้วยพร้อมกัน

การแสดงเริ่มตั้งแต่วันที่ 11-13 กันยายน 2569 และยังเหลืออีก 3 รอบในวันที่ 18-20 กันยายน 2569 ที่สตูดิโอ ชั้น 4 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) จองบัตรได้ที่ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScuzOaotQOs2YC3k6N8i1QjijIVzgzUZdpLLQIw5PO6OQ6KxQ/viewform?pli=1

ภาพ: กมลลักษณ์ จิรหิตะภัทร

Tags: , , , ,