ตัวแทนนักศึกษา-ภาคประชาชน บุกศาลปกครอง ยื่นฟ้อง กกต.ออกแบบบัตรเลือกตั้งมีบาร์โค้ด ผิดรัฐธรรมนูญ ไม่เป็นไปโดยลับ

วันนี้ (16 กุมภาพันธ์ 2569) ตัวแทนภาคประชาชน พร้อมทั้งตัวแทนนิสิต นักศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าคุณทหารลาดกระบัง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง มหาวิทยาลัยรามคำแหง และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) เดินทางมายังศาลปกครองกลางเพื่อยื่นฟ้องคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ต่อศาลปกครองกลาง ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเลือกตั้ง 

โดยขอให้ศาลปกครองกลางพิจารณากรณีที่บัตรเลือกตั้งมีบาร์โค้ด ซึ่งสามารถระบุถึงตัวตนผู้ลงคะแนนได้ ถือเป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เนื่องจากละเมิดหลักการลงคะแนนโดยลับของรัฐธรรมนูญ ทั้งนี้หากไม่ชอบด้วยกฎหมายย่อมส่งผลให้การเลือกตั้งที่ผ่านมา เป็นการเลือกตั้งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายและส่อขัดต่อรัฐธรรมนูญ

นอกจากนั้น ตัวแทนภาคประชาชนยังยื่นคำร้องต่อศาลปกครองกลางให้มีคำสั่งบรรเทาทุกข์เป็นกรณีฉุกเฉิน โดยขอให้ กกต.ระงับการรับรองผลการเลือกตั้งเป็นการชั่วคราวจนกว่าศาลฯ มีคำพิพากษาถึงที่สุด เพื่อป้องกันความเสียหาย และขอให้ กกต.แยกต้นขั้วและบัตรลงคะแนนออกจากกันไปเก็บในสถานที่ตามคำสั่งของศาลฯ ต่อไป

ตัวแทนภาคประชาชนคนหนึ่งกล่าวว่า การที่ กกต.กล่าวอ้างว่า การมีบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งนั้นเป็นไปเพื่อความปลอดภัย แท้จริงแล้วบัตรออกเสียงประชามติก็ไม่มีบาร์โค้ด ดังนั้นบัตรเลือกตั้งสามารถใช้ระบบความปลอดภัยอื่นได้ ซึ่งบัตรประชามติใช้ก็ไม่สามารถจับคู่ หรือสืบย้อนไปถึงตัวผู้ลงคะแนนเสียงได้

“หลักการตามรัฐธรรมนูญคือ ต้องเป็นไปโดยลับทั้งพิสัยหรือพฤติการณ์ ไม่ว่าจะผู้ใด เจ้าหน้าที่รัฐ หรือ กกต.ต้องไม่ทราบว่า ใครเป็นผู้ลงคะแนนเสียงนี้”

ทั้งนี้หลักฐานที่ตัวแทนภาคประชาชนนำมายื่นต่อศาลปกครองกลางวันนี้ประกอบด้วยหลักฐานต้นขั้วและบัตรลงคะแนนเสียงที่จับคู่กันได้ รวมถึงมีหลักฐานที่เป็นคำพูดและคำให้การของ กกต.เอง

ส่วนเหตุผลที่เดินทางมายื่นฟ้องต่อศาลปกครองกลาง นรเศรษฐ์ นาหนองตูม ทนายความประจําศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ให้คำตอบว่า กรณีนี้ตัวแทนภาคประชาชนได้ยื่นฟ้องว่า คำสั่งหรือการกระทำของ กกต.ที่สั่งให้ออกแบบบัตรเลือกตั้งลักษณะดังกล่าว ถือเป็น ‘คำสั่งทางปกครอง’ จึงจำเป็นต้องมาฟ้องศาลปกครอง แทนที่จะเป็นศาลรัฐธรรมนูญ

นรเศรษฐ์ย้ำว่า กรณีเช่นนี้เคยมีแนวคำวินิจฉัยออกมาเป็นที่เรียบร้อยแล้วในคดีหมายเลขแดงที่ 607-608/2549 ว่า กรณีดังกล่าวนั้นอยู่ในเขตอำนาจการพิจารณาของศาลปกครองกลาง

เมื่อผู้สื่อข่าวถามว่า ผลของการยื่นฟ้องวันนี้เพื่อขอให้การเลือกตั้งทั่วไปที่ผ่านมาเป็นโมฆะหรือไม่ นรเศรษฐ์กล่าว่า ไม่สามารถนิยามเช่นนั้นได้ แต่หากศาลปกครองกลางเห็นว่า การใช้บัตรเลือกตั้งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายไปใช้ในการเลือกตั้ง ศาลปกครองกลาง อาจมีคำสั่งให้จัดการเลือกตั้งใหม่ โดยห้ามใช้บัตรเลือกตั้งที่สามารถสืบย้อนกลับไปถึงตัวผู้ลงคะแนนเสียงได้