หากใครเคยคิดน้อยใจว่าทำไมพาสปอร์ตเราไม่แข็งแรง จะเดินทางเข้าประเทศไหนทีต้องเดินเรื่องวุ่นวาย รีบทำเอกสารตั้งแต่เนิ่นๆ หรือต่อให้ทำงานตำแหน่งเดียวกัน หากอยู่ต่างประเทศคงได้ค่าแรงสูง ขณะที่ในบ้านเกิดได้เงินเดือนไม่พอใช้ จนภาวนาว่า “ถ้าชาติหน้ามีจริง ขอเกิดเป็นประชากรประเทศโลกที่ 1”

เมื่อเลือกเกิดไม่ได้ ก็ขอเข้าไปใช้ชีวิตในโลกเสมือนอย่างเกมแนว Life Simulation สร้างบ้าน สร้างฐานะ สะสมทรัพย์สินให้มั่นคง ซึ่งวันนี้มีเกมหนึ่งกำลังเป็นกระแส นั่นคือ ‘1 in 8 Billion’ เกมนี้เป็นเกมที่ใช้ AI โดยนำหลักสถิติอย่างแนวโน้มประชากรโลก 2024 ของสหประชาชาติ (United Nations) เข้ามาช่วยสุ่มประเทศเกิดของเรา โดยประเทศที่เรามีอัตราการเกิดสูงสุดคือ อินเดีย จีน ไนจีเรีย และปากีสถาน ตามลำดับ ซึ่งหากใครอยากเกิดในสหรัฐอเมริกา มีโอกาสประมาณ 2% หรือญี่ปุ่น 0.57% ส่วนประเทศที่มีระบบรัฐสวัสดิการอย่างเดนมาร์กมีโอกาสแค่ 0.04%

นอกจากสุ่มประเทศบ้านเกิดตามหลักสถิติแล้ว การเกิดเป็นคนชาตินั้นยังส่งผลต่อโอกาสในชีวิต โดยเกมนำสถิติทั้งอายุเฉลี่ยของคนในประเทศ อัตราการเสียชีวิตก่อน 5 ขวบ และรายได้ต่อหัว เข้ามาประกอบ รวมถึงสถิติเฉพาะเจาะจงของแต่ละประเทศซึ่งมีรายละเอียดแตกต่างกันไป เช่น อัตราการได้รับวัคซีน ระดับการศึกษา การเสียชีวิตจากมาลาเรียและอุบัติเหตุ ซึ่งใช้ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (World Health Organization) และธนาคารโลก (World Bank) เน้นย้ำว่าวาสนาของคนไม่เท่ากันตั้งแต่ลืมตาดูโลกในประเทศที่เลือกเองไม่ได้

วิธีเล่นเกม

เกมแนว Life Simulation ที่เราคุ้นเคย สามารถเลือกใช้ชีวิตได้ตามใจ ขึ้นอยู่กับว่าเราสะสมเงินได้มากพอไหม แต่สำหรับเกม 1 in 8 Billion การเลือกเส้นทางชีวิตไม่ได้ขึ้นอยู่กับเงินเท่านั้น หากแต่เป็นสถิติด้วย เมื่อเริ่มเกม กดสุ่มประเทศเกิด เราจะได้ข้อมูลชื่อตัวเอง เพศ ศาสนา อาชีพกับอายุของพ่อแม่ มีพี่น้องกี่คน รายได้ครอบครัว ฐานะทางบ้านเทียบกับคนทั้งประเทศ พร้อมอัตราการเสียชีวิตก่อน 5 ขวบ

โดยการใช้ชีวิตแต่ละปีในเกมจะเท่ากับ 1 นาที (เร่งเวลาเกมได้) ชีวิต 1-5 ปีแรกจะขึ้นอยู่กับพ่อแม่และสภาพแวดล้อมเป็นหลัก เรายังเลือกอะไรไม่ได้จนกว่าจะ 6 ขวบ ซึ่งความจริงแล้ว เราอาจอยู่ไม่ถึง 5 ขวบก็ได้ หากเข้าไม่ถึงระบบสาธารณูปโภค บ้านเกิดอยู่ไกลจากโรงพยาบาลจนไม่ได้รับวัคซีน อยู่ในชนบทที่เด็กมีอัตราเสียชีวิตเพราะมาลาเรียสูง หรือประเทศเผชิญสภาวะสงคราม ภัยแล้ง ส่งผลให้เป็นโรคขาดสารอาหาร แน่นอนว่าปัจจัยเหล่านี้อิงจากสถิติจริง

เกมจะมีกราฟโชว์ว่าตอนนี้สุขภาพ ความสุข ความรู้ และความสัมพันธ์ ทั้ง 4 ด้าน เราอยู่ในระดับไหนจาก 100% ซึ่งการใช้ชีวิตต้องรักษาสมดุล 4 ด้าน

เมื่ออายุครบ 6 ขวบ เราจะเริ่มเลือกได้ว่า ปีนี้เราจะให้ความสำคัญกับด้านไหน ถ้าเข้าโรงเรียนก็จะได้ความรู้เพิ่ม ถ้าออกกำลังกายสุขภาพก็จะแข็งแรง แต่เราไม่สามารถเลือกได้ตามใจตัวเอง เพราะมันขึ้นอยู่กับต้นทุนชีวิตของเราด้วย สำหรับเด็กในหลายประเทศ ฐานะทางบ้านไม่เอื้อให้ไปโรงเรียน การเรียนคือการสร้างหนี้ และขาดแคลนแรงงานช่วยเหลือครอบครัว หรือระหว่างนี้ชีวิตเกิดการเปลี่ยนแปลงเรื่อยๆ เช่น พ่อแม่ตกงาน เสียชีวิต เศรษฐกิจตกต่ำ ทำให้เราจำใจเลือกเส้นทางที่ไม่ต้องการ ทั้งออกจากโรงเรียนกลางคัน บอกลางานอดิเรก นอกจากนี้ การแต่งงาน ย้ายไปทำงานต่างประเทศ หรือเปิดธุรกิจเอง ตลอดจนการตัดสินใจใหญ่ๆ ต้องแลกด้วยความมั่นคง สุขภาพ และความสัมพันธ์

นอกจากนี้ ตลอดการเล่นเกมจะมีแจ้งเตือนบอกว่า ขณะนี้ผู้เล่นที่เกิดพร้อมเราในอีกประเทศหนึ่งได้จากไปแล้วด้วยเหตุผลที่แตกต่างกัน บางคนก็อยู่ได้แค่ 1 ขวบ หรือบางคนก็อายุยืนถึง 90 ปี

เกมที่ให้มากกว่าความสนุก

สำหรับ 1 in 8 Billion สร้างโดย ‘Jin Hwi-eus’ นักพัฒนาเกมอิสระ เปิดให้เล่นเมื่อวันที่ 5 ตุลาคมที่ผ่านมา และเป็นกระแสในหลายประเทศ เพราะเกมช่วยให้เราเข้าใจคนในอีกซีกโลกหนึ่ง ประเทศเล็กๆ ที่เราไม่เคยรู้จัก และได้รู้ว่าประชากรในประเทศนั้นมีแนวโน้มเผชิญกับเหตุการณ์อะไรบ้าง

ถึงตรงนี้ ขอบอกว่าภาพรวมเกมไม่ได้ตึงเครียดขนาดนั้น เรายังสนุกกับการเลือกใช้ชีวิตได้ และจะสุ่มเกิดใหม่อีกกี่ครั้งก็ไม่มีปัญหา แต่เมื่อมันอิงหลักสถิติจากสหประชาชาติ จึงพาให้คิดว่าตัวละครในเกมที่เราเล่นตอนนี้ อาจเป็นชีวิตจริงของใครสักคนบนโลก ซึ่งชีวิตขึ้นอยู่กับสัญชาติและปัจจัยภายนอก ทั้งเศรษฐกิจ สังคม การเมืองของประเทศที่เปลี่ยนแปลงและควบคุมไม่ได้ตั้งแต่เกิดจนตาย จนกระทั่งรู้สึกผูกพันกับตัวละครขึ้นมา

และยังสะท้อนกลับมาที่ตัวผู้เล่นด้วยว่า แท้จริงแล้ว คนในประเทศโลกที่ 1 ได้เปรียบกว่าเราเสมอ ไม่ใช่แค่เพราะเขาเก่งกว่า ฉลาดกว่า แต่เป็นเพราะพวกเขาโชคดีที่ได้เกิดในประเทศพัฒนาจึงมีโอกาสมากกว่า ในขณะที่คนบางประเทศแค่เติบโตอย่างสุขภาพดีก็ยากแล้ว ยิ่งมองชีวิตชนชั้นล่างกับชนชั้นกลางในประเทศไทยก็ยิ่งเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่า แค่พยายามอย่างเดียวยังไม่พอ เพราะการประสบความสำเร็จ ต้องอาศัยทั้งต้นทุนครอบครัวและระบบโครงสร้างสังคม

เกมนี้จึงไม่ได้มีแค่ความบันเทิง แต่ยังช่วยสร้างความตระหนักรู้ ความเห็นอกเห็นใจต่อเพื่อนมนุษย์ ผ่านตัวเลขสถิติจริงที่ยืนยันว่าโอกาสของมนุษย์ไม่เคยเท่ากัน

ลองเล่นได้ที่ https://1in8b.life/th/

สุดท้าย หากใครเล่นเกมแล้วสุ่มได้เกิดในประเทศไทยเหมือนเดิม อย่าลืมแบ่งปันว่าชีวิตในเกมเป็นแบบไหน เหมือนชีวิตจริงของคนไทยหรือเปล่า และจากสถิติแล้ว ปัจจัยใหญ่ๆ ที่มากระทบชีวิตคือเรื่องอะไรบ้าง นอกจากนี้ ยังมีเกม 1 ใน 65 ล้าน ซึ่งพัฒนาโดยคนไทย ที่จำลองการใช้ชีวิตเฉพาะคนเกิดในไทยมาให้ลองเล่นเพิ่มอีกด้วย ลองเล่นได้ทาง https://1-in-65-million-song.pages.dev/

ที่มา:

– https://ascii.jp/en/elem/000/004/442/4442836/

– https://www.facebook.com/share/p/1EYi6baDmU/

Tags: , , , , ,