วันนี้ (23 มีนาคม 2569) ที่สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ศาสตราจารย์พิเศษวิชา มหาคุณ ประธานคณะกรรมการตรวจสอบผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (Integrity and Transparency Assessment: ITA) และวสันต์ ภัทรอธิคม ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมแถลงผลการทดสอบเครื่องมือ ITA ซึ่งได้นำเทคโนโลยี Traffy Fondue เข้ามาช่วยประยุกต์และยกระดับเครื่องมือในการประเมินของ ITA
ทั้งนี้คาดการณ์ว่า การทดสอบเครื่อมือการประเมินจะแล้วเสร็จภายในเดือนเมษายน 2569 ก่อนจะนำผลการทดสอบเสนอต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. เพื่อพิจารณาและกำหนดแนวทางดำเนินการต่อไป
ตอนหนึ่งของการแถลงข่าว วิชาระบุว่า การต่อสู้กับการทุจริตคอร์รัปชันจะต้องแก้ไขได้ด้วยความซื่อสัตย์ ซึ่งถือเป็นคำที่มีความสำคัญสูงสุดของจริยธรรมของมนุษย์
“หากใครพูดอะไรก็เชื่อหมด หรือไม่ฟังอีร้าค่าอีรม ไม่ตรวจสอบให้ดีเสียก่อน เชื่อไปตามที่เขาบอกมา หรือเชื่อตามที่เขาบอกว่าจะให้ผลประโยชน์ นั่นคือบ่อเกิดของการทุจริตคอร์รัปชันอย่างขนาดใหญ่ในประเทศนี้ เพราะฉะนั้นถ้าไม่เปลี่ยนความคิดของคนทุกรุ่นให้ยึดมั่นในความถูกต้อง ชอบธรรม จะไม่สามารถแก้การทุจริตได้”
ประธานคณะกรรมการฯ ITA ยังกล่าวด้วยว่า การตรวจสอบ การประเมิน ของ ITA จะทำให้ประชาชนเกิดความรักในองค์กรต่างๆ โดยเฉพาะองค์กรที่ทำหน้าที่แทนประชาชน
“ฉะนั้นผมขอให้พวกเรา (คณะกรรมการฯ) รำลึกไว้เสมอว่า ITA อย่ากลายเป็นเครื่องมือในเชิงเอกสารมากกว่าเครื่องมือในการป้องกันการทุจริต ถ้าเมื่อไรลดระดับเหลือเพียงเครื่องมือเชิงเอกสาร การตรวจสอบของเราจะเป็นการตรวจสอบกระดาษเท่านั้น
“เหมือนผู้ที่ได้รับรางวัลโนเบลพูดถึงประเทศไทยว่าเป็น ‘รัฐกระดาษ’ ทุกสิ่งทุกอย่างดีหมด แต่อยู่ในกระดาษ มันไม่ได้ทำจริง ถ้าเปิดกระดาษดู ดีทั้งหมด แต่ทำไมประชาชนไม่ดีขึ้น เพราะว่าเรามีแค่กระดาษเป็นตัวตั้ง”
วิชาระบุต่อว่า ฉะนั้นต้องปรับเปลี่ยนการตรวจสอบเชิงกระดาษ ให้เป็นการทำงานที่แท้จริง คือการบังคับใช้กฎหมายโดยสมบูรณ์แบ.
โดยหน่วยงานต้นแบบที่จะเข้าร่วมการตรวจสอบโดยเครื่องมือใหม่ของ ITA ประกอบไปด้วย 20 หน่วยงาน ดังนี้ สำนักงาน ป.ป.ช., สำนักการตรวจเงินแผ่นดิน, สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง, องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์, สำนักงานประกันสังคม, กรมอุทยานแห่งชาติ, กรมโรงงานอุตสาหกรรม, การรถไฟแห่งประเทศไทย, กรมทางหลวงชนบท, กรมที่ดิน, กรมราชทัณฑ์, สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงานตำรวจแห่งชาติ, กรมพัฒนาธุรกิจการค้า, กรมศุลกากร, กรมการขนส่งทางบก, กรมชลประทาน, กรมทางหลวง และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
นอกจากนั้นคณะกรรมการฯ ITA ยังระบุด้วยว่า มีหน่วยงานรัฐวิสาหกิจที่สมัครเข้ามาร่วมการตรวจสอบกับ ITA เพิ่มเติมด้วยคือ ท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย อย่างไรก็ตามการตรวจสอบโดยเครื่องมือของ ITA ยังขาดหน่วยงานสำคัญอย่าง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
