เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ หนึ่งในสปีกเกอร์งานครบรอบ 10 ปี ‘Decade of The Momentum: Our Next City’ ร่วมเสวนาใน Session 1: Panel Discussion ‘กรุงเทพฯ เมืองที่เทพไม่ได้สร้าง’ ณ Club Siam Glowfish ชั้น 11 อาคาร Siam Patumwan House

ยศชนันพูดถึง ‘ระบบนิเวศนวัตกรรม’ ที่จะช่วยสร้างโอกาส ความรู้ และรายได้ให้กับผู้คน โดยขยายความว่า นวัตกรรมส่วนใหญ่มักมีจุดกำเนิดมาจากมหาวิทยาลัย แต่การทำให้นวัตกรรมเดินหน้าต่อไปได้จำเป็นต้องมีทั้งผู้ประกอบการ แหล่งเงินทุน บริษัทขนาดใหญ่ ตลอดจนการสนับสนุนจากภาครัฐ ดังนั้นเมืองที่เอื้อต่อการสร้างนวัตกรรม จึงต้องทำให้องค์ประกอบเหล่านี้เชื่อมต่อและพบเจอกันได้

ยศชนันยังยกตัวอย่างการพัฒนา ‘ย่านโยธี’ ใกล้กับอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีโรงพยาบาลและสถาบันการแพทย์จำนวนมาก โดยเสนอให้พัฒนาพื้นที่ดังกล่าวจากเพียงการเป็นที่ตั้งของโรงพยาบาล ไปสู่การเป็น ‘Innovation District’ ที่มีพื้นที่ให้มหาวิทยาลัย ผู้ประกอบการ สตาร์ทอัพ นักลงทุน และบริษัทขนาดใหญ่เข้ามาเชื่อมต่อกัน

หนึ่งในปัญหาที่พบคือ แม้แต่ละหน่วยงานจะตั้งอยู่ใกล้กัน แต่พื้นที่กลับไม่ได้เชื่อมถึงกัน ยศชนันจึงเสนอทั้งการเปิดพื้นที่ของรัฐ การลดกำแพงหรือรั้วระหว่างหน่วยงาน และการเชื่อมทางเดินลอยฟ้า (Skywalk) เข้ากับตัวอาคาร เพื่อทำให้คนเดินทางและพบปะแลกเปลี่ยนกันได้ง่ายขึ้น โดยระบุว่า หากพื้นที่ไม่เกิด Connectivity ก็ยากที่จะเกิดการแลกเปลี่ยนและระบบนิเวศทางนวัตกรรมตามมา

นอกจากนี้ ยศชนันยังเสนอให้ขยายแนวคิดดังกล่าว เชื่อมย่านโยธีเข้ากับพื้นที่อื่นของกรุงเทพฯ โดยให้โยธีเป็นศูนย์กลางด้านการแพทย์ จุฬาฯ เป็นพื้นที่ด้านดิจิทัล และอารีย์เป็นพื้นที่ด้าน Wellness และ FoodTech เพื่อทำให้พื้นที่ซึ่งมีศักยภาพแตกต่างกันทำงานร่วมกันเป็นระบบนิเวศเดียวกันได้

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมยังเสนอว่า การพัฒนาระบบนิเวศนวัตกรรมไม่ควรกระจุกตัวอยู่เฉพาะกรุงเทพฯ แต่ต้องเชื่อมโยงความเจริญไปยังต่างจังหวัด โดยมองว่าแต่ละจังหวัดมี ‘DNA’ และทรัพยากรเฉพาะของตัวเอง ซึ่งนำมาเป็นฐานของนวัตกรรมได้

ยศชนันยกตัวอย่างว่า หากบริษัท Biotech ใช้พืชจากจังหวัดน่านเป็นวัตถุดิบ และพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ได้ว่า คุณสมบัติดังกล่าวเกิดขึ้นจากดิน พืช และสภาพแวดล้อมเฉพาะของพื้นที่ ก็จะทำให้ธุรกิจมีความได้เปรียบในการแข่งขัน และเมื่อบริษัทดังกล่าวเติบโต ผลประโยชน์ก็ย้อนกลับไปสู่เกษตรกรและชุมชนในพื้นที่ได้ พร้อมระบุว่า ไทยควรพัฒนานวัตกรรมที่มีธรรมชาติเป็นฐาน เพราะชุมชนและธรรมชาติถือเป็นสินทรัพย์สำคัญของประเทศ

ขณะเดียวกันเมื่อถามถึงปรากฏการณ์ที่คนรุ่นใหม่จำนวนหนึ่งรู้สึกว่า การใช้ชีวิตในกรุงเทพฯ ยากขึ้น ทั้งค่าครองชีพ การทำงาน และคุณภาพชีวิต จนเริ่มคิดถึงการย้ายออกจากเมือง ยศชนันระบุว่า สิ่งสำคัญคือเมืองต้องทำให้ผู้คนมองเห็น ‘โอกาส’ ที่จะสร้างอนาคตของตัวเองได้

เขายกตัวอย่างพื้นที่รอบมหาวิทยาลัย ซึ่งไม่ควรถูกมองเพียงว่าเป็นพื้นที่ร้านค้าและที่อยู่อาศัย แต่กลายเป็นพื้นที่ตั้งต้นสำหรับสตาร์ทอัพของนักศึกษาและคนรุ่นใหม่ โดยเชื่อมโยงกับห้องปฏิบัติการในมหาวิทยาลัย นักลงทุน รวมถึงระบบบ่มเพาะธุรกิจ และควรมีมาตรการจูงใจให้บริษัทเข้ามาตั้งกิจการ เพื่อให้ทุกพื้นที่รอบมหาวิทยาลัยกลายเป็นพื้นที่แห่งโอกาส

“เราต้องทำเมืองให้สร้างโอกาสได้จริง” ยศชนันกล่าว พร้อมตั้งคำถามว่า เหตุใดคนรุ่นใหม่จึงต้องรอเรียนจบก่อนจึงจะเริ่มหารายได้หรือสร้างธุรกิจได้ ทั้งที่เมืองสามารถออกแบบระบบนิเวศให้พวกเขาเริ่มต้นได้ตั้งแต่ยังเรียนอยู่

ยศชนันยังระบุว่า ประเทศไทยต้องเปลี่ยนความคิดจากการทำให้คนเป็นเพียงผู้หางาน ไปสู่การสร้างคนที่สร้างงานขึ้นมาเองได้ โดยมองว่าหากคนรุ่นใหม่ไม่เห็นโอกาสในการทำงานหรือสร้างธุรกิจ เมืองก็ย่อมไม่น่าอยู่สำหรับพวกเขา

“ประเทศไทยต้องทำให้ตัวเองมั่นใจว่า เราเป็น Job Creator ได้ด้วย ไม่ใช่ Job Seeker อย่างเดียว ตอนนี้ทุกคนคิดว่าทุกคนเป็น Job Seeker เมืองนี้เลยไม่น่าอยู่สำหรับคุณ เพราะคุณไม่มีงานทำ แต่ความจริงแล้ว ถ้าเราเป็น Job Creator มันไม่เป็นไรเลย เราอยู่ตรงไหนก็ได้

“ผมทำงานเมืองไทย ผมขายของทั่วโลกได้ เพราะพอได้ Scale คนไทยก็กลับมาใช้ของได้ฟรี เพราะฉะนั้นต้องทำให้เขาเห็นความหวังของสิ่งที่สามารถทำได้” ยศชนันกล่าว

ยศชนันทิ้งท้ายว่า ภาครัฐจำเป็นต้องลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อทำให้คนรุ่นใหม่เห็นว่า ประเทศไทยยังเป็นพื้นที่ที่ทำงานวิจัย สร้างเทคโนโลยี และพัฒนานวัตกรรมระดับลึกได้ เพราะแม้ผลจากการลงทุนดังกล่าวอาจยังไม่เกิดขึ้นทันที แต่สิ่งสำคัญคือการทำให้ผู้คนมองเห็น ‘ความหวัง’ และตัดสินใจกลับมาใช้ชีวิต ทำงาน และสร้างอนาคตในประเทศอีกครั้ง

ย้อนชม Session 1: Panel Discussion ‘กรุงเทพฯ เมืองที่เทพไม่ได้สร้าง’ ได้ทาง https://www.youtube.com/live/vqKd700_AQY

Tags: , , , , , , , , ,