ช่วงปลายปี 2025 ที่ผ่านมา สื่อออนไลน์ Hasht-e-Subh หนึ่งในองค์กรข่าวไม่แสวงผลกำไรไม่กี่เจ้าในประเทศอัฟกานิสถานที่ไม่ถูกควบคุมกำกับโดยรัฐ รายงานว่า ในขณะที่ปัญหาการค้ามนุษย์ในอัฟกานิสถานทวีความรุนแรงขึ้นทุกที อีกทั้งกลุ่มตาลีบันยังเข้าไปมีส่วนได้ส่วนเสียในธุรกิจ ‘บาชาบาซี’ มากขึ้นกว่าก่อน
บาชาบาซี (Bacha Bazi) แปลตรงตัวจากภาษาเปอร์เซียได้ว่า ‘การละเล่นของเด็กผู้ชาย’ ใช้เรียกประเพณีเก่าแก่ที่เกณฑ์เด็กหนุ่มอายุน้อยๆ โดยเฉพาะเด็กที่ตัวผอมบางอ้อนแอ้นเหมือนผู้หญิงมาเต้นรำและทำการแสดงมอบความบันเทิงให้กับบรรดาชายวัยฉกรรจ์ตามวงเหล้า คาดกันว่าเกิดจากความหัวใสของผู้อยากหาช่องโหว่ของหลักศาสนาที่ห้ามมิให้ผู้หญิงมุสลิมเต้นรำ สังสรรค์ หรือมีบทบาทในงานปาร์ตี้
แม้การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักกับผู้ชายด้วยกันจะผิดหลักศาสนาไม่ต่างกัน แต่พฤติกรรมล่วงละเมิดผ่านการใช้อำนาจบังคับให้เต้นยั่วยวน เผยร่างกายวับๆ แวมๆ ไปจนถึงการนัวเนียลูบคลำนั้นไม่ได้ถึงกับต้องโทษร้ายแรง ดังนั้นเมื่อไม่อาจเข้าถึงตัวเหยื่อที่เป็นหญิงได้โดยไม่ก่อบาป ประชากรกลุ่มที่ตกเป็นเหยื่อแทนในสมการนี้คือเหล่าเด็กหนุ่มแรกรุ่น ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่คล้ายผู้หญิงมากที่สุดนั่นเอง
บาชาบาซีเป็นธรรมเนียมที่ถือกำเนิดขึ้นในพื้นที่ห่างไกลหลายแห่งของเอเชียกลาง สืบทอดต่อกันมานานหลายร้อยปีก่อนจะถูกกวาดล้างไปในช่วงหนึ่ง แต่ปัจจุบันถูกชุบชีวิตกลับขึ้นมาประกอบกิจการเป็นล่ำเป็นสันและแพร่หลายยิ่งกว่าเดิม
เดิมทีกลุ่มตาลีบันที่ต่อต้านพฤติกรรมรักร่วมเพศอย่างสุดโต่งรุนแรง กวดขันให้บาชาบาซีผิดกฎหมายและปราบปรามอย่างรุนแรง ทว่านับจากการเถลิงอำนาจครั้งล่าสุดในปี 2021 กลับเป็นสมาชิกกลุ่มตาลีบันเสียเองที่เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้อง กฎหมายที่เคยตราไว้จึงไม่ถูกบังคับใช้อย่างคงเส้นคงวาอีกต่อไป
อ้างอิงจาก Trafficking in Person Report (TIP Report) รายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ของสหรัฐอเมริกาที่จัดทำเป็นรายปี ปัจจุบันรัฐบาลอัฟกันจำกัดหนทางในการที่องค์กรต่างประเทศจะยื่นมือเข้าไปแทรกแซงอย่างเข้มงวดและเปิดเผย ทำให้เหยื่อจำนวนมากถูกตัดขาดจากความช่วยเหลือออกไปไกลกว่าเดิม
ทาสเซ็กซ์ของผู้มีอำนาจที่จัดหาได้แสนง่ายดาย
ณ สถานที่รโหฐานแห่งใดแห่งหนึ่งในตอนเหนือของประเทศที่ห่างไกลจากการสอดส่องของคนนอก หากคุณเป็นหนึ่งในชายทรงอำนาจที่ได้รับการไว้ใจจากเจ้าถิ่น คุณจะมีโอกาสได้ยลภาพเด็กชายหน้าตาดีในชุดกรุยกรายสีฉูดฉาด แต่งหน้าเลียนแบบผู้หญิง เต้นรำพะเน้าพะนอเอาใจแขกในงานเลี้ยง และในหลายครั้ง คุณจะประหลาดใจที่ได้พบว่า เด็กๆ บางคนอายุเพียงแค่ 9 ขวบเท่านั้น
ในสารคดีอันสะเทือนใจ The Dancing Boys of Afghanistan (2010) ของ นาจิบุลเลาะห์ กูไรชี (Najibullah Quraishi) นักข่าวชาวอัฟกัน บทสัมภาษณ์หลายตอนคือเครื่องยืนยันชั้นดีว่า ชายที่มีฐานะร่ำรวยสามารถเข้าถึงครอบครองเด็กๆ เหล่านี้ได้อย่างง่ายจนน่าตกใจ
จริงอยู่ที่เด็กๆ บางส่วนสมัครใจเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจนี้เอง เพราะมีแรงขับเคลื่อนเป็นความยากจน แต่ส่วนใหญ่แล้วเป็นผู้ปกครองของเด็กมากกว่าที่พาตัวเด็กมาขายแลกกับเงินเพียงไม่กี่อัฟกานี นอกจากนี้ยังมีเด็กชายจำนวนไม่น้อยที่ถูกลักพาตัวและพรากจากครอบครัวมาหน้าตาเฉย แล้วส่งตัวกลับคืนไปหลังจากพวกเขาถูกล่วงละเมิด ทารุณกรรม หรือถึงขั้นข่มขืน โดยหลังจากนั้น เด็กๆ มักจะต้องเผชิญหน้ากับการถูกตีตราและเลือกปฏิบัติจากสังคมรอบข้าง เพราะถึงอย่างไร อัฟกานิสถานก็ยังคงเป็นประเทศที่ผู้แสดงพฤติกรรมรักร่วมเพศอาจต้องโทษรุนแรงถึงขั้นประหารชีวิต
ในตอนหนึ่งของสารคดี เมื่อดาสตาเกอร์ (Dastager) ผู้ทรงอิทธิพลชาวเหนือรายหนึ่งถูกยิงคำถามว่า มีเกณฑ์การคัดเลือกเด็กๆ เข้ามาทำงานอย่างไร เขาได้ให้คำตอบชวนขนลุกกับทีมงานว่า
“เด็กต้องดูดีมีเสน่ห์ เต้นเก่ง อายุสัก 12-13 ปี และหน้าตาหล่อเหลา ผมจะบอกพ่อแม่เด็กว่าพามาฝึก แล้วให้เงินครอบครัวเด็กโดยรับปากว่าจะดูแลให้” พร้อมทั้งยอมรับด้วยว่า เคยใช้เวลากับร่วมเด็กๆ มาแล้วเป็นพันๆ คน
เรื่องทางเพศที่ซ้อนทับกับอำนาจ
ความย้อนแย้งที่ตลกร้ายของบาชาบาซีคือ ประเพณีที่โหดร้ายนี้ดำรงอยู่ได้เพราะสังคมอัฟกานิสถานให้ความสำคัญกับ ‘ศีลธรรม’ และใช้มันเป็นเครื่องมือควบคุมจัดแจงผู้หญิงในสังคม มากกว่าที่จะปกป้องมนุษย์ในฐานะมนุษย์ ไม่ว่ามนุษย์คนนั้นจะเป็นเพศใดหรือวัยใดก็ตาม
ในสภาพสังคมที่ร่างกายผู้หญิงถูกปิดล้อม ควบคุม และซ่อนไว้มิให้มองเห็นอย่างเข้มงวด ร่างกายของเด็กชายชนชั้นรากหญ้าไร้อำนาจต่อรองจึงถูกปล่อยให้กลายเป็นพื้นที่สีเทา ไม่ใช่ผู้หญิงจึงไม่จำเป็นต้องคุ้มครอง แต่ในขณะเดียวกันก็ไม่ใช่ผู้ใหญ่จึงไม่จำเป็นต้องเคารพ
บ่อยครั้ง บาชาบาซีมักถูกกล่าวถึงในฐานะปรากฏการณ์ ‘เบี่ยงเบนทางเพศ’ หรือความวิปลาสของ ‘คนเฉพาะกลุ่ม’ แต่ความหลากหลายทางเพศที่ถูกกดทับไม่ใช่ต้นตอสำคัญของปัญหาเท่ากับโครงสร้างที่เอื้อให้กลุ่มอำนาจใช้ประโยชน์จากความเปราะบางของชนชั้นรากหญ้า ผู้มีอิทธิพลจำนวนไม่น้อยมีเด็กชายในครอบครองไว้ไม่ใช่เพื่อสนองความต้องการทางเพศเท่านั้น แต่เพื่อโอ้อวดบารมีด้วย ยิ่งเด็กๆ หน้าตาดีและเต้นเก่งยิ่งแสดงถึงความมั่งคั่งของเจ้าตัว
ท้ายที่สุด แรงขับเคลื่อนสำคัญของธรรมเนียมเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยปัญหานี้ อาจไม่ใช่เรื่องเพศเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของชนชั้นด้วย เพราะเสียงคืออภิสิทธิ์ที่พ่วงมากับสถานะทางสังคมและเศรษฐกิจ ภายใต้การเพิกเฉยของรัฐ การปิดปากเงียบของผู้น้อยจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของกลไกอำนาจ
ความเงียบของเจ้าหน้าที่
ความเงียบของชุมชน
และความเงียบของเด็กชายจำนวนมากต้องแบกรับไปตลอดชีวิต แม้ในวันที่ ‘หมดอายุการใช้งาน’ แล้วในสายตาของนายจ้าง
ตราบใดที่ความเงียบนี้ดำเนินต่อ เด็กหนุ่มมากมายในอัฟกานิสถานก็จะยังคงต้องเต้นรำต่อไปในเงามืด เพื่อความสำราญของใครก็ตามที่กระเป๋าหนักมากพอจะจ่าย
อ้างอิง:
– https://foreignpolicy.com/2013/10/28/bacha-bazi-an-afghan-tragedy/
Tags: Gender, อัฟกานิสถาน, บาชาบาซี, Bacha Bazi
