“เรากำลังทำดีลที่ยอดเยี่ยมมากๆ เพื่อเกษตรกรของเรา นี่คือชัยชนะอันน่าเหลือเชื่อสำหรับทั้ง 2 ประเทศ เพื่อประชาชนชาวไทยและชาวอเมริกัน”

สิ้นเสียงการประกาศกร้าวถึงชัยชนะในการเจรจาการค้ากับประเทศไทยของ โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ในเวทีสุดยอดผู้นำอาเซียน (ASEAN Summit) ปี 2026 ซึ่งจัดขึ้นที่ประเทศฟิลิปปินส์ อาจสร้างความวิตกกังวลให้กับผู้ประกอบการและประชาชนชาวไทยอยู่ไม่น้อย 

เหตุที่เป็นเช่นนั้นเพราะประชาชนในประเทศยังไม่เห็นดีลว่า มีหน้าตาเป็นอย่างไร มีเพียงกรอบการพิจารณา Framework for the United States-Thailand Agreement on Reciprocal Trade ที่ประกาศไว้บนเว็บไซต์ของสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (United States Trade Representative: USTR) เมื่อปี 2025 เท่านั้น

แม้การลงนามครั้งล่าสุดของผู้นำทั้ง 2 ประเทศ จะยังไม่ใช่ข้อตกลงการค้าที่มีผลบังคับใช้ในทางกฎหมายอย่างเป็นทางการ แต่การลงนามครั้งนี้ถือเป็นการ ‘แสดงเจตนารมณ์’ ร่วมกันว่าทั้ง 2 ประเทศจะมีความร่วมมือทางการค้าระหว่างกันมากขึ้น และดูท่าว่าการเจรจาดีลการค้าระหว่างไทยและสหรัฐฯ ใกล้จะเป็นความจริงมากขึ้นในเร็ววัน

คำถามสำคัญต่อในเรื่องนี้คือ สุดท้ายแล้วการเจรจาครั้งนี้ประเทศไทยจะได้ประโยชน์อะไร เพราะต้องไม่ลืมว่า ในปี 2025 ประเทศไทยเกินดุลการค้าสหรัฐฯ ถึง 7.11 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (คิดเป็น 2.44 ล้านล้านบาท) สูงเป็นอันดับที่ 2 ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รองจากประเทศเวียดนาม

จากกรอบการเจรจาระหว่าง 2 ประเทศครั้งล่าสุดเมื่อเดือนตุลาคม 2025 ที่ผ่านมา มีการระบุในหลายประเด็นที่สร้างความกังวลให้กับผู้ประกอบการและประชาชนคนไทยอยู่ไม่น้อย เช่น ประเทศไทยจะลดภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ 99% ของรายการทั้งหมด ครอบคลุมสินค้าอุตสาหกรรม อาหาร และสินค้าการเกษตร รวมถึงข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ ที่ต้องการให้ไทยลดข้อกำหนดต่างๆ ที่ให้ธุรกิจสหรัฐฯ เข้ามาลงทุนในประเทศไทยได้ง่ายมากขึ้น

ดีลเปิด ‘เสรีหมู’ อาจทำลายผู้ผลิตภายในประเทศ?

จากข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ ที่ต้องการให้ไทยลดกำแพงภาษีสินค้านำเข้า ได้สร้างความวิตกให้กับกลุ่มเกษตรกรและผู้เลี้ยงสัตว์จำนวนมาก หนึ่งในนั้นคือ ‘สมาคมผู้เลี้ยงสุกร’ ในฐานะตัวแทนเกษตรกรผู้เลี้ยงหมูทั่วประเทศออกจดหมายคัดค้านนำสินค้าสุกรเข้ามาในประเทศ พร้อมให้เหตุผลไว้ว่า คุณภาพและศักยภาพในการผลิตเพียงพอต่อปริมาณความต้องการในประเทศ หากมีการเปิดเสรีการนำเข้าอาจกระทบต่อสมดุลของอุปสงค์-อุปทานภายในประเทศ

พร้อมทั้งให้เหตุผลด้วยว่า ปัจจุบันเกษตรกรผู้เลี้ยงหมูของไทยประสบกับปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูงและขาดทุนอย่างต่อเนื่อง การเปิดตลาดเสรีอาจซ้ำเติมให้สถานการณ์ที่เผชิญอยู่เลวร้ายมากขึ้นไปอีก

อย่างไรก็ดี จากความวิตกที่เกิดขึ้นทำให้ วัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ออกมาให้การยืนยันว่า ประเทศไทยจะ ‘ไม่นำเข้า’ หมูที่มีการใช้สารเร่งเนื้อแดง หรือ ‘สารแรคโตพามีน’ เข้ามาในประเทศอย่างแน่นอน เนื่องจากผิดมาตรฐานและข้อกำหนดของไทย

ทั้งนี้ มีข้อมูลที่น่าสนใจจากศูนย์วิจัยกสิกรไทย (KResearch) เคยประเมินไว้เมื่อปี 2025 ว่า หากไทยเปิดเสรีการค้าสุกรจากสหรัฐฯ อาจสร้างความเสียหายได้มากถึง 1.12 แสนล้านบาท กระทบต่อห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ เนื่องจากสหรัฐฯ ถือเป็นประเทศที่มีการผลิตสุกรมากเป็นอันดับที่ 3 ของโลก พร้อมกันนั้นยังมีความพร้อมด้านวัตถุดิบเลี้ยงสัตว์ เช่น ข้าวโพดและถั่วเหลืองมากกว่าประเทศไทย

สหรัฐฯ ขอไทยปลดล็อกอุปสรรคธุรกิจการบริการดิจิทัล

ขณะที่อีกกรณีที่น่าสนใจในกรอบการเจรจาภาษีต่างตอบแทน หนึ่งในข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ ที่วางกรอบไว้เจรจากับหลายประเทศ คือการร้องขอให้ประเทศคู่เจรจาปลดล็อกอุปสรรคทางการค้าดิจิทัล การค้าบริการ และการลงทุน รวมถึงลดข้อจำกัดการดำเนินธุรกิจของบริษัทเทคโนโลยีและผู้ให้บริการดิจิทัล ซึ่งรวมไปถึงการเรียกร้องให้หลายประเทศ เช่น มาเลเซีย กัมพูชา และไทย ไม่จัดเก็บ ‘ภาษีบริการดิจิทัล’ (Digital Service Tax: DST)

ทั้งนี้สำหรับประเทศไทย แม้ว่าจะยังไม่มีกฎหมายที่ให้อำนาจหน่วยงานจัดเก็บภาษีตัวนี้เกิดขึ้น แต่ก่อนหน้านี้ประเทศไทยก็มีแนวคิดที่จะจัดเก็บภาษี DST เพราะในโลกยุคปัจจุบันที่การเชื่อมต่อระหว่างผู้ใช้งานและผู้ให้บริการดิจิทัลสามารถเข้าถึงกันได้ทั่วโลก เปิดช่องให้บริษัทข้ามชาติเข้ามาสร้างรายได้ภายในประเทศ

นั่นจึงเป็นที่มาที่ทำให้รัฐบาลของหลายประเทศมีแนวคิดที่จะค้นหาแนวทางในการจัดเก็บภาษี เพื่อสร้างความมั่นใจว่า บริษัทดิจิทัลข้ามชาติจะมีการสร้างผลประโยชน์กลับมาสู่ประเทศของตนเอง

ข้อมูลจากสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) เคยนำเสนอว่า โดยทั่วไปหลายประเทศภาษี DST จะถูกเรียกเก็บในอัตราราว 2-3% ของรายได้ ครอบคลุมบริการดิจิทัลจำพวกบริการโฆษณาออนไลน์ บริการแพลตฟอร์มดิจิทัล รวมถึงบริการสื่อสังคมออนไลน์ เช่น Facebook และ Instagram

depa ประเมินว่า หากประเทศไทยมีการจัดเก็บภาษี DST ขึ้นจริง โดยใช้อัตราที่ 1% ของรายได้ ประเทศจะมีการจัดเก็บภาษีได้สูงถึง 714 ล้านบาท เท่ากับว่าหากประเทศไทยสามารถจัดเก็บได้ตามค่าเฉลี่ยของโลก ประเทศอาจมีรายได้มากขึ้นถึง 1,400-2,100 ล้านบาทต่อปี

ดังนั้นในการเจรจาการค้าระหว่างไทย-สหรัฐฯ ที่มีข้อเรียกร้องให้ประเทศไทยทลายข้อจำกัดในภาษีชนิดนี้ อาจทำให้ประเทศไทยสูญเสียโอกาสในการจัดหารายได้มหาศาลเข้าสู่ประเทศมาพัฒนาสวัสดิการเพื่อประชาชนอยู่ไม่น้อย

จากความกังวลว่า กรอบการเจรจาการค้าครั้งนี้อาจทำให้ไทยได้รับประโยชน์น้อยกว่าสหรัฐฯ ทำให้อนุทิน ชาญวีรกูล ในฐานะผู้นำรัฐบาล ออกมาชี้แจงว่า “รัฐบาลไม่ได้มองเพียงผลประโยชน์ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่คำนึงถึงภาพรวมที่ประเทศจะได้รับ” ทั้งนี้ ยังคงมีเสียงสะท้อนจากหลายภาคส่วนที่ต้องการเห็นรายละเอียดและมาตรการรองรับที่ชัดเจนมากขึ้น หนึ่งในนั้นคือ สิทธิพล วิบูลย์ธนากุล สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ที่ออกมาโพสต์ผ่าน Facebook ส่วนตัว โดยเรียกร้องให้รัฐบาลต้องเปิดเผยเนื้อหาความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยและสหรัฐฯ ทันที เพื่อให้คนในประเทศได้รับทราบ และเตรียมมาตรการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรม

สิทธิพลให้เหตุผลว่า ที่ผ่านมารัฐบาล ‘เลี่ยง’ เปิดเผยเนื้อหารายละเอียดต่อสาธารณะและรัฐสภา ทั้งที่ผลกระทบของความตกลงดังกล่าวมีนัยสำคัญอย่างสูง กระทบต่อประชาชน ภาคการผลิตและธุรกิจเป็นวงกว้าง

“ณ จุดนี้ รัฐบาลจึงสมควรมีความรับผิดชอบ บริหารราชการแผ่นดินอย่างโปร่งใส เปิดเผยข้อมูลและเนื้อหาความตกลงต่อสาธารณะและรัฐสภาโดยละเอียด เพื่อให้ประชาชนผู้ต้องได้รับผลกระทบทราบ”

แน่นอนว่าโจทย์สำคัญของความตกลงการค้าต่างตอบแทนสหรัฐฯ ที่ยังอยู่ในขั้นตอนการหารือเพิ่มเติมในหลายประเด็น ก่อนจะสะเด็ดน้ำออกมาเป็นข้อตกลงอย่างเป็นทางการในเร็ววัน คงหนีไม่พ้นเรื่องของการดูแลผลกระทบที่อาจเกิดต่อผู้เสียประโยชน์จากการเจรจาในครั้งนี้ ที่รัฐบาลจำเป็นต้องสร้างความเชื่อมั่นเพื่อให้ประชาชนมั่นใจได้ว่า ท้ายที่สุดดีลการค้าครั้งนี้จะไม่ทอดทิ้งประชาชนไว้ข้างหลัง

ขณะเดียวกันรัฐบาลไทยต้องแสดงจุดยืนที่พร้อมปกป้องผลประโยชน์ของประชาชน ผู้ประกอบการภาคการผลิต และธุรกิจต่างๆ ให้ยังสามารถยืนระยะ แข่งขันในตลาดในห้วงเวลาที่โลกเผชิญกับความท้าทายที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้

เพื่อให้มั่นใจได้ว่า ‘ชัยชนะอันน่าเหลือเชื่อ’ จะไม่ตกเป็นของประเทศมหาอำนาจแต่เพียงผู้เดียว

อ้างอิง:

– https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/2025/10/joint-statement-on-a-framework-for-a-united-states-thailand-agreement-on-reciprocal-trade/

– https://thestandard.co/us-pork-threat-thailand/

– https://www.depa.or.th/th/article-view/digital-service-tax

– https://www.facebook.com/share/p/1A3gpaSP8Z/

– https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/fact-sheets/2025/october/fact-sheet-united-states-and-malaysia-reach-agreement-reciprocal-trade

Tags: , , , , , , , , , , ,