ป้ายกำกับ: Regulatory Capture

ในโอกาสครบรอบ 10 ปี รัฐประหาร 22 พฤษภาคม 2557 และครบรอบ 1 ปี MOU ประวัติศาสตร์ที่ถูกฉีก ‘ระบอบอุปถัมภ์ทุนผูกขาด’ ยังคงฝังรากลึกและแผ่ขยายอิทธิพลอย่างกว้างขวางในสังคมไทย

ปัญหาการถ่ายทอดสดฟุตบอลโลก 2022 กับการยึดกุมกลไกกำกับดูแลข้ามอุตสาหกรรม

ปัจจัยทางวัฒนธรรม เช่น ระบอบอุปถัมภ์ การเลี้ยงดูปูเสื่อ การใช้เส้นสายในชีวิตประจำวัน ก็เป็นส่วนหนึ่งที่สร้างและพยุงการยึดกุมแบบอ่อน ยกตัวอย่างเช่น เมื่อเจ้าหน้าที่ระดับสูงของหน่วยงานกำกับดูแล ‘ข้ามฟาก’ มาจากภาคเอกชน หรือสนิทสนมกับผู้ประกอบการรายใหญ่เป็นอย่างดี ก็อาจมีแนวคิดและวิธีทำงานที่ ‘คิดแบบนักธุรกิจ’ มากกว่า ‘คิดแบบเจ้าหน้าที่รัฐ’ ที่ต้องปกป้องประโยชน์สาธารณะ ดังนั้นจึงดำเนินนโยบายที่เอื้อประโยชน์ธุรกิจโดยที่ตัวเองไม่รู้ตัว”

‘การยึดกุมกลไกกำกับดูแล’ และการปิดกั้นการแข่งขันในตลาดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่กีดกันผู้เล่นรายย่อยหน้าใหม่มายาวนาน

บันทึกลักษณะความ ‘อัปยศ’ ของมติ กสทช. และชวนชี้ให้เห็นปัญหาตั้งแต่กระบวนการคัดเลือกกรรมการ กสทช. โดยวุฒิสภาที่มาจากการแต่งตั้งของ คสช.

คณะกรรมการนโยบายพัฒนาไก่ไข่และผลิตภัณฑ์ (Egg Board) โครงสร้างการกำกับดูแลที่ส่อเค้าว่าอาจถูกออกแบบให้เอื้อต่อการยึดกุมตั้งแต่ต้นตลอดมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งก่อตั้งปี 2549 โดยระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีสมัย ทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี

การยึดกุมกลไกกำกับดูแลประเทศไทย และกรณีตัวอย่างที่สามารถอธิบายได้ชัดเจนว่า มาตรการของผู้กำกับดูแลเอื้อประโยชน์เอกชนในทางที่ส่วนรวมเสียประโยชน์ โดยที่ผู้กำกับดูแลก็ใช้ ‘ชุดคำอธิบาย’ เสมือนว่าตัวเองเป็นกลุ่มผลประโยชน์เสียเอง

รูปแบบและข้อถกเถียงของ ‘การยึดกุมกลไกกำกับดูแล’ กับวิธีพิสูจน์หรือหาเบาะแสว่าเกิดการยึดกุมกลไกกำกับดูแลขึ้นแล้วหรือยัง

ตอนที่แล้วผู้เขียนทบทวน ‘สมการคอร์รัปชัน’ สมการคลาสสิกของอาจารย์ โรเบิร์ต คลิตการ์ด (Robert Klitgard) ผู้เชี่ยวชาญด้านคอร์รัปชันระดับโลก ซึ่งมีอิทธิพลต่อนโยบายการป้องกันและปราบปรามคอร์รัปชันทั่วโลก เสนอว่าคอร์รัปชันจะพุ่งสูงในสังคมที่ปล่อยให้ผู้มีอำนาจใช้ดุลพินิจมาก ปล่อยให้เอกชนบางรายมีอำนาจผูกขาดมาก ขณะเดียวกันกลไกความรับผิดต่างๆ ก็อ่อนแอหรือไม่มีเลย