Indianiceation | THE MOMENTUM

ว่าด้วยการควบคุมลมปราณของ ลูกหลาน เบเน เกสเซอริต ‘นักพรตสตรี’ ในจักรวาลทะเลทราย Dune

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Fri, 10 Apr 2026 09:30:15 +0000

เพื่อทบทวนความเข้าใจบางอย่างก่อนภาพยนตร์ Dune พาร์ตสุดท้ายจะออกฉายในช่วงปลายปี จึงอยากชวนคุยและชวนอ่านเรื่องราวเกี่ยวกับกลุ่มนักพรตสตรีแห่งจักรวาล Dune อย่าง ‘เบเน เกสเซอริต’ (Bene Gesserit) หรือลูกหลานแห่งทางเชี่อม ผู้คืบคลานอยู่ในเงามืดของเกมการเมืองข้ามหมู่ดาวมานานนับศตวรรษ

The post ว่าด้วยการควบคุมลมปราณของ ลูกหลาน เบเน เกสเซอริต ‘นักพรตสตรี’ ในจักรวาลทะเลทราย Dune first appeared on THE MOMENTUM.

เมื่อสายธารความคิดยังคงล่องไหล: การเปลี่ยนแปลงสู่แนวคิด ‘เวทานตะใหม่’ และความเป็นสากลของฮินดูที่จับต้องได้

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Tue, 03 Mar 2026 07:36:13 +0000

เวทานตะใหม่ ผลพวงจากความพยายามประสานความคิดแบบอินเดียโบราณเข้ากับกระบวนทางอภิปรัชญา-ญาณวิทยาแบบตะวันตก ที่ฉุดดึงสายธารทางความคิดนับพันๆ ปีของอินเดียไปสู่การตีความใหม่

The post เมื่อสายธารความคิดยังคงล่องไหล: การเปลี่ยนแปลงสู่แนวคิด ‘เวทานตะใหม่’ และความเป็นสากลของฮินดูที่จับต้องได้ first appeared on THE MOMENTUM.

‘วังมหันต์’ แห่งพุทธคยา มิตรผู้เป็นอื่น (?) ณ แดนพุทธภูมิ

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Wed, 11 Feb 2026 11:55:30 +0000

สำนักแห่ง ‘มหันต์’ กลุ่มนักบวชไศวนิกาย ผู้อ้างสิทธิครอบครอง ‘พุทธคยา’ แดนแห่งการตรัสรู้ พุทธสถานที่สำคัญมานับศตวรรษ และหนึ่งในผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลักของตำบลพุทธคยา นักบวชผู้ถูกตราหน้าว่าเป็น ‘ผู้ร้ายตลอดกาล’ โดยชาวพุทธไทย

The post ‘วังมหันต์’ แห่งพุทธคยา มิตรผู้เป็นอื่น (?) ณ แดนพุทธภูมิ first appeared on THE MOMENTUM.

ชม ‘เทวาลัยลักษมัน’ และภาพสลัก ‘สมสู่อาชา’ ว่าด้วยเรื่องม้ากับคนในวัฒนธรรมอินเดีย

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Sun, 18 Jan 2026 08:00:48 +0000

‘เทวาลัยลักษมัน’ (Lakshmana Temple) แห่งเมืองคชุราโห (Khajuraho) กลุ่มเทวาลัยอันลือลั่นจากการประดับประดาด้วยภาพสลักการร่วมเพศทั้งคนกับคน และคนกับสัตว์จำนวนมาก มากเสียจนบางครั้งเทวาลัยกลุ่มนี้ถูกเรียกอย่างติดเหยียดโดยคนไทยว่า ‘เทวาลัยแห่งกาม’

The post ชม ‘เทวาลัยลักษมัน’ และภาพสลัก ‘สมสู่อาชา’ ว่าด้วยเรื่องม้ากับคนในวัฒนธรรมอินเดีย first appeared on THE MOMENTUM.

ไขคำตอบจากหลักฐานโบราณคดี พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาที่ไหนในสวนกวาง

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Mon, 22 Dec 2025 10:00:51 +0000

‘สวนกวางนั้นอยู่ที่ไหนกันแน่’ ชวนหาคำตอบจากหลักฐานทางโบราณคดีใน ‘ป่าสารนาถ’ สถานที่แสดงปฐมเทศนาของพระพุทธองค์

The post ไขคำตอบจากหลักฐานโบราณคดี พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาที่ไหนในสวนกวาง first appeared on THE MOMENTUM.

Red Fort: จากพระราชวังหลวงสู่เวทีแห่งเอกราช

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Thu, 27 Nov 2025 09:43:32 +0000

รู้จักเบื้องหลังของป้อมแดง (Red Fort) ป้อมปราการยักษ์กลางเดลี สถาปัตยกรรมสำคัญที่อยู่ในหน้าประวัติศาสตร์อินเดีย และปลายทางของนักท่องเที่ยว

The post Red Fort: จากพระราชวังหลวงสู่เวทีแห่งเอกราช first appeared on THE MOMENTUM.

พญานาค พ่อครูภรัณ บางเรื่องราวของงูใหญ่ที่อินเดียไม่มี

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Wed, 12 Nov 2025 10:02:01 +0000

เรื่องของ ‘กาฬภุชคินทร์’ และ ‘พญาภุชงค์นาคราช’ พญานาค 2 ตนที่ปรากฏในพุทธประวัติตอนสำคัญในไทยและความเชื่อของชาวอีสาน แต่ไม่ปรากฏในอินเดีย รวมถึงในพุทธประวัติหลายนิกายก็ไม่พูดถึง

The post พญานาค พ่อครูภรัณ บางเรื่องราวของงูใหญ่ที่อินเดียไม่มี first appeared on THE MOMENTUM.

ความศักดิ์สิทธิ์และปัญหา เมื่ออินเดียเลี้ยงสัตว์ของเทพเจ้าด้วยขยะ

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Thu, 09 Oct 2025 05:54:03 +0000

เป็นเรื่องปกติในอินเดียที่เราจะพบกับ ‘วัว’ เดินตามท้องถนน ถืออภิสิทธิ์เหนือทุกสิ่งไม่ว่าจะคนหรือยานพาหนะ ในฐานะสัตว์พาหนะของเทพเจ้า แต่ในขณะที่ชาวอินเดียยกให้วัวเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ ทำไมพวกมันกลับเดินแทะเล็มขยะจนส่งผลต่อสุขภาพ

The post ความศักดิ์สิทธิ์และปัญหา เมื่ออินเดียเลี้ยงสัตว์ของเทพเจ้าด้วยขยะ first appeared on THE MOMENTUM.

พระพุทธเจ้าเกิดที่ไหน ในโลกทัศน์โบราณและสมัยใหม่

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Tue, 23 Sep 2025 09:45:10 +0000

แม้มีชุดความคิดจากนักวิชาการบางกลุ่มที่เสนอว่า พระพุทธเจ้าทรงประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานในประเทศไทย แต่หลักฐานทางโบราณคดีที่พบในดินแดนอินเดียก็ตอบคำถามและให้ความกระจ่างว่า แท้จริงแล้ว พระพุทธเจ้าเป็นมนุษย์ที่ใช้ชีวิตอยู่ในอนุทวีป

The post พระพุทธเจ้าเกิดที่ไหน ในโลกทัศน์โบราณและสมัยใหม่ first appeared on THE MOMENTUM.

จาก ‘ภารตภิวัฒน์’ ถึงการทำให้เป็น ‘ท้องถิ่น’ ว่าด้วยความจริงแท้ของหลักฐานในทางโบราณคดี

อธิพัฒน์ ไพบูลย์ — Wed, 10 Sep 2025 10:50:43 +0000

แม้มีหลายความเชื่อที่ว่า วัฒนธรรมต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ล้วนแต่ได้รับจากอินเดียเท่านั้น แต่จากหลักฐานก็พบว่าในดินแดนสุวรรณภูมิมีการส่งกลับไปหาอินเดียด้วยเช่นกัน เพราะความจริงแล้ว อนุทวีปอินเดียและดินแดนในอาเซียนมีความสัมพันธ์ที่แลกเปลี่ยนกันไปมาอย่างยาวนาน

The post จาก ‘ภารตภิวัฒน์’ ถึงการทำให้เป็น ‘ท้องถิ่น’ ว่าด้วยความจริงแท้ของหลักฐานในทางโบราณคดี first appeared on THE MOMENTUM.