HIGHLIGHTS:

  • มาเรียนน์ เฮเบอร์ไลน์ (Marianne Heberlein) ศึกษาเกี่ยวกับความคิดความอ่านของสุนัขที่มหาวิทยาลัยซูริก ในสวิตเซอร์แลนด์ เพื่อต้องการที่จะทดสอบความสามารถของสัตว์ที่ใช้การโกหกมนุษย์เพื่อให้ได้ในสิ่งที่มันต้องการ
​     ใครที่ปักใจเชื่อว่าสุนัขเป็นเพื่อนแสนซื่อสัตย์ของมนุษย์มาตลอดอาจต้องคิดทบทวนกันใหม่ เพราะงานวิจัยชิ้นหนึ่งโดยมหาวิทยาลัยซูริกบอกให้เรารู้ว่าสุนัขที่น่ารักน่าเอ็นดู สามารถหลอกล่อคุณเพื่อให้ได้กินของอร่อยๆ ได้เหมือนกัน
​     แล้วเจ้าสุนัขพวกนี้แอบใช้เล่ห์เหลี่ยมโกหกเราได้ยังไง?
​     มาเรียนน์ เฮเบอร์ไลน์ (Marianne Heberlein) นักศึกษามหาวิทยาลัยซูริก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ได้ศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการรับรู้อารมณ์ของสุนัข และทดสอบว่าสัตว์สามารถหลอกล่อมนุษย์เพื่อให้ได้ในสิ่งที่มันต้องการ ซึ่งเธอได้ไอเดียนี้มาจากการสังเกตพฤติกรรมสุนัขของตัวเอง
​     เฮเบอร์ไลน์พบว่าบางครั้งสุนัขของเธอมักจะแกล้งหลอกอีกตัวว่าเห็นอะไรบางอย่างที่สวนหลังบ้าน เพื่อให้สุนัขตัวนั้นสละที่นอนของมันนั่นเอง “เหตุการณ์ทำนองนี้เกิดขึ้นค่อนข้างบ่อย แต่ไม่ได้ทำการศึกษาอย่างจริงจัง” เธอกล่าว
​     การเรียนรู้ที่จะใช้เล่ห์เหลี่ยมของสุนัขโดยการแกล้งหลอกพวกเดียวกันก่อนนั้น ทำให้สุนัขมีพฤติกรรมแบบนี้มาใช้กับมนุษย์เพื่อให้ได้ในสิ่งที่มันต้องการ เช่นการหลอกล่อมนุษย์เพื่อให้ได้ของกินที่มนุษย์ถืออยู่ และเพื่อยืนยันว่าสุนัขทำแบบนั้นจริง เฮเบอร์ไลน์และเพื่อนร่วมงานของเธอจับคู่สุนัขกับเพื่อนของเธอ โดยคนแรกจะคอยให้อาหารที่น่ากินแก่สุนัข และอีกคนจะเก็บอาหารไว้เฉยๆ เพื่อให้สุนัขรับรู้ว่าใครเป็นเจ้าของมันจริงๆ
​     หลังจากที่สุนัขเรียนรู้แล้วว่าใครเป็นเจ้าของ และใครที่ไม่ใช่ สุนัขจะได้รับโอกาสในการพาเจ้าของไปที่กล่องใบใดใบหนึ่งจากทั้งหมด 3 ใบ ซึ่งภายในกล่องจะมีไส้กรอก ขนมปังกรอบที่ไม่น่ากินเท่าไร และกล่องที่ไม่มีอะไรเลย
​     ระหว่างการทดลอง เมื่อสุนัขพาเจ้าของไปที่กล่องที่มีของกิน เจ้าของจะให้พวกมันกินสิ่งที่อยู่ในกล่อง ขณะเดียวกันสุนัขกลับพาคนที่ไม่ใช่เจ้าของไปยังกล่องที่ว่างเปล่า แล้วจากนั้นมันจึงค่อยพาเจ้าของไปยังกล่องที่มีของกิน เพื่อจะได้กินสิ่งที่อยู่ในกล่อง
​     จากการทดลองเป็นเวลา 2 วันพบว่า สุนัขพาเจ้าของของมันไปยังกล่องที่มีไส้กรอกบ่อยกว่าที่คาดไว้และบ่อยกว่าที่พาคนที่ไม่ใช่เจ้าของไป
​     ขณะเดียวกันสุนัขก็พาคนที่ไม่ใช่เจ้าของไปยังกล่องที่มีไส้กรอกน้อยกว่าที่คาดไว้ แต่พาไปกล่องที่ไม่มีอะไรเลยบ่อยกว่าพาเจ้าของของมันเองไป
​     ซึ่งจากการทดลองนี้ดูเหมือนว่า สุนัขเรียนรู้วิธีที่มันจะได้กินของที่ต้องการ เพราะการพาเจ้าของไปยังกล่องที่มีไส้กรอก จะทำให้มันได้กินของที่ต้องการนั่นเอง
​     “พวกมันแสดงพฤติกรรมให้เห็นถึงการปรับตัวเข้ากับสถานการณ์อย่างน่าชื่นชม” เฮเบอร์ไลน์แปลกใจมากว่าสุนัขจำนวนน้อยมากที่พาเจ้าของคู่แข่งไปยังกล่องที่ไม่มีอะไรเลยจากการทดลองแรกๆ และหาทางเพื่อที่จะได้สิ่งที่มันอยากกินที่สุด
​     เฮเบอร์ไลน์กล่าวว่า ถ้าเป็นสัตว์ชนิดอื่น เช่น ลิง มักจะต้องทำซ้ำหลายสิบครั้งในการเรียนรู้ที่เหมือนกัน
​     งานนี้ยังคงถกเถียงกันอยู่เรื่อยๆ ถึงความสามารถในการรับรู้ของสุนัขหรือสัตว์อื่นที่มีต่อมนุษย์ ดาฟนา บุชส์บาวม์ (Daphna Buchsbaum) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่ศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการรับรู้ของสุนัขจากมหาวิทยาลัยโทรอนโตในแคนาดากล่าวว่า “เราสงสัยว่าพวกมันจะสามารถเข้าใจสภาพจิตใจหรือแรงจูงใจต่างๆ ของมนุษย์หรือไม่ และอะไรคือปัจจัยที่ทำให้มนุษย์แสดงท่าทีออกมาแบบนั้น”
​     เธอกล่าวว่างานวิจัยนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี คำถามต่อมาคือ สุนัขจะสามารถหลอกล่อคนในสถานการณ์อื่นได้อีกหรือไม่ “ถ้ามันทำได้ บอกได้เลยว่านี่คือหลักฐานที่บ่งชี้ว่ามันรู้วิธีว่าจะอยู่ในสังคมยังไงมากทีเดียว”

อ้างอิง:
​     - www.newscientist.com/article/2124087-dogs-use-deception-to-get-what-they-want-from-humans-a-sausage/amp/
​     - cocodev.psych.utoronto.ca/?page_id=48